Ook kleine en middelgrote bedrijven moeten de technologie kunnen inzetten om productiever te worden, hun kosten te beheersen en toegang te krijgen tot grotere markten. Dat is een van de economische ambities die minister Andrew Baasaron van Economische Zaken, Ondernemerschap en Technologische Innovatie (EZOTI) tijdens de eerste Suriname AI Summit naar voren heeft gebracht. Volgens de minister moet Suriname voorkomen dat het land uitsluitend gebruiker blijft van buitenlandse technologie. Het streven moet zijn om ook eigen toepassingen, digitale producten en oplossingen te ontwikkelen. Daarmee kan het land volgens hem een sterkere positie verwerven in een wereldeconomie waarin kunstmatige intelligentie steeds meer invloed heeft op productie, dienstverlening en ondernemerschap.

Baasaron wees erop dat kleine en middelgrote ondernemingen een belangrijke plaats innemen in de Surinaamse economie. Naar schatting behoort 80 tot 90 procent van de bedrijven tot deze categorie. Daarnaast zouden deze ondernemingen verantwoordelijk zijn voor ongeveer 50 tot 70 procent van de werkgelegenheid. Juist daarom moeten zij volgens hem bijzondere aandacht krijgen bij de digitale transformatie. De mogelijkheden zijn volgens de minister concreet. Ondernemers kunnen AI gebruiken om bedrijfsprocessen te verbeteren, voorraden beter te beheren, marktontwikkelingen te analyseren en klanten efficiënter te bedienen. Ook kunnen administratieve werkzaamheden worden verminderd. Daardoor zouden bedrijven met beperkte middelen toch hun concurrentievermogen kunnen blijven versterken. Maar toegang tot technologie alleen is niet voldoende. Ondernemers moeten ook beschikken over de kennis, vaardigheden, infrastructuur en financiële mogelijkheden om AI daadwerkelijk toe te passen. Zonder die voorwaarden dreigt de technologische ontwikkeling vooral ten goede te komen aan bedrijven die nu al over meer middelen beschikken.

De minister plaatste deze ambitie in het bredere streven naar economische diversificatie. Suriname staat volgens hem aan de vooravond van een nieuwe fase door de ontwikkeling van de olie- en gassector. De uitdaging is echter niet alleen om inkomsten uit deze sector te genereren, maar om die mogelijkheden te benutten voor een economie die ook op langere termijn voldoende werkgelegenheid en welvaart oplevert.

Naast olie en gas noemde Baasaron onder meer landbouw, productie, duurzaamheid, energie, toerisme, logistiek en industrie als sectoren waarin Suriname moet investeren. De digitale economie moet daarbij niet als een geïsoleerde sector worden beschouwd. AI en digitalisering kunnen volgens hem juist bestaande sectoren productiever maken.

Een belangrijk onderdeel daarvan is de ontwikkeling van eigen menselijk kapitaal. Suriname moet jongeren niet uitsluitend opleiden om technologie te gebruiken, maar ook om ontwikkelaars, ontwerpers en ondernemers te worden. Daarvoor zijn investeringen nodig in programmeren, data-analyse, cybersecurity en kunstmatige intelligentie.

Baasaron riep het bedrijfsleven op niet af te wachten, totdat de overheid alle oplossingen heeft ontwikkeld. Ondernemingen moeten volgens hem zelf investeren in hun medewerkers en nauwer samenwerken met onderwijsinstellingen. Ook jonge innovators moeten ruimte krijgen om nieuwe oplossingen te ontwikkelen en bestaande bedrijfsprocessen kritisch te bekijken. De minister waarschuwde daarmee impliciet dat technologische ambities niet vanzelf leiden tot economische vooruitgang. Kennis moet worden omgezet in producten, diensten, ondernemingen en werkgelegenheid. De uiteindelijke uitdaging voor Suriname is dus niet alleen om AI binnen te halen, maar om ervoor te zorgen dat de eigen bevolking en het bedrijfsleven er daadwerkelijk economische waarde mee kunnen creëren.