ondersteuning van de Inter-American Development Bank (IDB). In de week van 2 tot en met 5 december 2025 bracht een IDB-verkenningsmissie een bezoek aan Suriname om de institutionele en wettelijke capaciteit van het APF en andere belanghebbenden in kaart te brengen. Tijdens een bijeenkomst op 4 december bij de VSB werd hierover uitgebreid van gedachten gewisseld.

 Hoewel de werkgeversorganisatie spreekt van een “waardevol initiatief”, benadrukt zij dat een pensioenonderzoek slechts zinvol is wanneer het wordt ingebed in de bredere realiteit van de Surinaamse arbeidsmarkt. “Een pensioenstelsel staat nooit op zichzelf”, stelt de VSB. “Het is direct verbonden met arbeidsjaren, beloning, werkgelegenheid en sociale voorzieningen. Wie pensioenen wil hervormen, moet het totale arbeidssysteem durven herzien”.

Volgens de VSB kan een algemene pensioenregeling alleen slagen wanneer deze wordt gedragen door werknemers, werkgevers én de overheid. De organisatie pleit daarom voor een consequente tripartiete benadering, waarin structurele dialoog en betrokkenheid centraal staan. Het bedrijfsleven maakt zich zorgen dat technocratische evaluaties zonder deze bredere context slechts papieren adviezen opleveren, waar in de praktijk weinig mee wordt gedaan.

Die zorg komt niet uit de lucht vallen. De VSB wijst erop dat internationale instituten zoals de ILO in 2023 en 2024 reeds diepgaande analyses hebben uitgevoerd, waaronder de omvangrijke Social Protection Expenditure Review, die leidde tot een nationale strategie voor sociale bescherming. Ook lokale deskundigen en organisaties hebben door de jaren heen uitgebreide voorstellen en visies ingediend. Toch is volgens de VSB nauwelijks iets met die kennis gedaan. Het risico bestaat daardoor dat opnieuw externe consultants worden ingehuurd om bevindingen te herhalen die al ruimschoots op tafel liggen.

Daarom dringt de VSB erop aan de bestaande lokale expertise actief te benutten. Niet alleen omdat het kostenefficiënt is, maar ook omdat het bijdraagt aan institutionele versterking en lokaal eigenaarschap over hervormingen. “Duurzame veranderingen ontstaan niet van buitenaf,” aldus de werkgeversorganisatie. “Ze moeten groeien vanuit Suriname zelf”.

In dat kader verwijst de VSB naar haar eigen memorandum dat eerder in het Tripartiet Overleg werd besproken en waarin een reeks structurele aanbevelingen staat. Zo pleit de organisatie voor meer transparantie in beleggings- en uitvoeringspraktijken van het APF, een evenwichtige systematiek voor premie-inning en uitkeringsberekening, en een betere koppeling tussen pensioenwetgeving en het bredere sociaal-economische beleid. Daarnaast benadrukt de VSB het belang van een efficiënte backservice richting het midden- en kleinbedrijf (MKB) en van duidelijke vrijstellings- en uitsluitingsbepalingen in de wet.

Een belangrijke zorg van het bedrijfsleven betreft de verplichting voor bedrijven die al beschikken over een goedgekeurde cao-pensioenregeling of bedrijfsverzekering met gelijkwaardige of betere voorzieningen. Het verplicht deelnemen aan het APF zou voor werkgevers én werknemers leiden tot dubbele lasten en de concurrentie verstoren. De VSB pleit daarom voor een toekomstbestendige wet, die ruimte laat voor vrijstelling op basis van aantoonbare gelijkwaardigheid, onder toezicht van de Centrale Bank van Suriname.

De werkgeversorganisatie benadrukt dat haar voorstellen bedoeld zijn als concrete bouwstenen voor het IDB-onderzoek en niet als tegenwerking. “Een actuarieel onderzoek is waardevol,” klinkt het, “maar alleen wanneer het voortbouwt op wat er al is én wanneer lokale actoren vanaf het begin worden meegenomen”.