PARAMARIBO/AMSTERDAM – Terwijl Suriname worstelt met de restauratie van zijn historische monumenten, zet de Surinaamse diaspora in Nederland zich opnieuw in om een belangrijk stuk cultureel...

erfgoed te behouden. Tijdens de zogeheten ‘Surinaamse Zondag’ in Amsterdam staat komende zondag niet alleen muziek centraal, maar ook de redding van het monumentale Maarschalkerweerdorgel van de Kathedrale Basiliek van de HH. Petrus en Paulus in Paramaribo. De ‘Surinaamse Zondag’, georganiseerd door Stadsherstel Amsterdam als onderdeel van de jaarlijkse ‘Surinaamse Maanden’, brengt erfgoed, kunst en muziek samen in een benefietevenement. De opbrengsten van het concert gaan naar de restauratie van het ruim 130 jaar oude orgel, waarvan nog altijd een aanzienlijk financieringstekort resteert.
Het benefietconcert vindt plaats in De Duif aan de Prinsengracht en wordt uitgevoerd op het beroemde Smits-orgel. Onder de artiesten bevindt zich de Surinaamse sopraan Lucretia Starke, die inmiddels internationaal naam maakt in de klassieke muziekwereld. Samen met organist en pianist Tineke Steenbrink brengt zij werken van onder meer Händel, Fauré en Vierne, aangevuld met Surinaamse traditionals.
Voor Starke is het optreden meer dan een muzikaal optreden: het raakt aan haar persoonlijke geschiedenis. “Toen ik negen was, werd ik door mijn moeder ingeschreven op de Kathedrale Koorschool Suriname. Daar is mijn passie voor klassieke muziek begonnen”, vertelde zij eerder. Haar muzikale carrière bracht haar uiteindelijk naar Nederland, waar zij studeerde aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag.
Het orgel waarvoor geld wordt ingezameld, kent een bijzondere geschiedenis. In 1889 kreeg de Nederlandse firma Maarschalkerweerd & Zn. opdracht om een orgel te bouwen voor de kathedraal in Paramaribo. Vanwege de tropische omstandigheden werd destijds gekozen voor een unieke aanpak: delen van het instrument, waaronder de orgelkas van mahoniehout, werden in Suriname vervaardigd.
De restauratie van het historische instrument loopt al jaren. Op verzoek van Stichting Gebouwd Erfgoed Suriname stelde erfgoedadviseur Rudi van Straten in 2014 een restauratieplan op. Sindsdien zijn verschillende fondsen benaderd en werden acties opgezet om financiering te verkrijgen. Een daarvan was de succesvolle campagne ‘Adopteer een orgelpijp’, die ondanks de economische uitdagingen in Suriname aanzienlijke middelen opleverde.
Toch is de financiering nog niet volledig rond. Van de totale restauratiebegroting van ongeveer 350.000 euro ontbreekt nog circa 50.000 euro. Met het benefietconcert en nieuwe fondsenwervingsacties hopen de initiatiefnemers dit gat deels te dichten, zodat het orgel eind 2027 weer in volle glorie kan klinken in de Kathedrale Basiliek van Paramaribo.
De restauratie heeft bovendien een bredere doelstelling. Nederlandse orgelmakers werken samen met Surinaamse meubelmakers, waardoor lokale vakmensen kennis opdoen over onderhoud en restauratie van historische instrumenten. Daarmee wordt niet alleen erfgoed behouden, maar ook expertise opgebouwd in Suriname zelf.
Naast muziek biedt de ‘Surinaamse Zondag’ bezoekers een erfgoedwandeling langs monumenten in Amsterdam met een Surinaamse link. Ook zijn kunstwerken te bezichtigen, waaronder replica’s van de houten Kathedraal en het historische Ministerie van Financiën in Paramaribo, beide eveneens iconen van Surinaams erfgoed.
Sinds 2018 organiseert Stadsherstel Amsterdam jaarlijks de ‘Surinaamse Maanden’, een initiatief dat de historische en culturele banden tussen Suriname en Nederland onder de aandacht brengt. Dit jaar staat het programma in het teken van ‘De Stad’ (Baka Foto) en valt samen met het 70-jarig bestaan van Stadsherstel Amsterdam.
De boodschap van het evenement is duidelijk: cultureel erfgoed is meer dan stenen en hout. Het vormt een tastbare verbinding tussen verleden en toekomst – en in het geval van het Maarschalkerweerdorgel zelfs tussen twee landen die hun gedeelde geschiedenis nog altijd letterlijk laten weerklinken.