en ook deze keer was er niet veel reden om blij te worden van de verkiezingsprogramma’s, zegt BINI. Programma’s moeten weldoordacht en samenhangend zijn, voor BINI. Ze moeten in begrijpelijke taal zijn, onderbouwd, gebaseerd op bestaand onderzoek en niet op ongefundeerde meningen. Helaas wonnen ook deze keer te vaak de wensenlijsten het van onderbouwde keuzes.

De meeste programma's kampen met een gebrekkige planningslogica, een gebrek aan geïntegreerde beleidsbenaderingen, zwakke implementatiestrategieën en een gebrek aan een analyse van de budgettaire haalbaarheid. Wat veelal ontbreekt, is een goede beschrijving van de huidige situatie om duidelijk te maken waarom er bepaalde keuzes worden gemaakt (als er al keuzes worden gemaakt).

Weinig partijen formuleren een duidelijke ontwikkelingsvisie voor de lange termijn. Degenen die dat wel doen, slagen er vaak niet in hun plannen af te stemmen op die visie of meetbare indicatoren te definiëren. Bijna alle programma's zijn te ambitieus gezien de huidige institutionele, financiële en menselijke capaciteit van Suriname. Veel programma's vertrouwen op optimistische prognoses voor olie- en gasinkomsten, zonder noodplanning of institutionele paraatheid. Hoewel veel partijen transparantie en corruptiebestrijding noemen, stellen weinigen concrete wetgeving, institutionele hervormingen of participatiemechanismen voor.

Vrijwel alle programma’s erkennen bijvoorbeeld de noodzaak van goed bestuur, rechtsstaat, democratie, en mensenrechten. Toch blijven de voorstellen vaak steken in abstracte voornemens, zonder concrete acties. Er is vaak een oproep tot versterking van toezicht en controle, maar zonder uitgewerkte plannen voor capaciteitsversterking van relevante instanties of een financieel kader. Aandacht voor groepen zoals mensen met een beperking, inheemse en tribale bevolkingsgroepen, LGBTQ+-gemeenschappen) is beperkt, oppervlakkig of volledig afwezig in de meeste programma's. Vrouwen lijken voor sommige partijen niet te bestaan.

Opvallend is dat geen van de partijen de urgentie lijkt te beseffen van acties die ondernomen moeten worden om Suriname ready te maken voor de periode na 2028 als de oliedollars binnenkomen. Dit is terug te zien in de slechte scores op het thema ‘Offshore Olie en Gas’. De meeste partijen hebben geen duidelijk plan voor het beheer of de besteding van de olie-inkomsten en enkelen noemen het thema nauwelijks. Meerdere partijen noemen een Spaar- en Stabilisatiefonds, maar hun voorgestelde bestedingen lijken soms haaks te staan op het eigenlijke doel van het fonds en het lijkt erop alsof sommige partijen niet weten dat er al een fonds bestaat.

De hervorming van het overheidsapparaat is geen issue voor de partijen en slechts een enkele partij beseft dat de wereld in sneltreinvaart aan het veranderen is en dat Suriname daar rekening mee moet houden. BINI ziet twee partijprogramma’s die grote delen tekst met elkaar delen en Pertjajah Luhur kopieerde voor het gemak haar eigen programma van de vorige verkiezing. BINI heeft negen van de deelnemende partijen voor de verkiezingen van 25 mei onder de loep genomen, namelijk A20 (en partners), ABOP, BEP, DA91, NDP, NPS, OPTSU, PL en VHP. Ze keek naar zeven thema’s te weten:  goed bestuur, rechtsstaat, mensenrechten en democratie, menselijke ontwikkeling (zoals onderwijs en gezondheidszorg), gezonde leefomgeving en natuur (milieu), financieel-economisch, hervorming van de publieke sector en ontwikkelingen rond offshore olie en gas.

De Vereniging Surinaams Bedrijfsleven (VSB) werkte mee aan de vergelijking van de thema's goed bestuur en rechtsstaat, terwijl de Vereniging van Economisten (VES) een bijdrage leverde aan het financieel-economische thema. BINI merkt op dat veel partijen hun programma's vooral lijken te maken, omdat het moet en niet omdat ze de kiezers goed wil informeren. Opvallend is dat sommige partijen in campagnes en debatten regelmatig het tegenovergestelde beweren van wat in hun programma staat.

Ondanks de kritische noten blijft BINI benadrukken dat partijprogramma's belangrijk zijn als instrument voor burgers, om politici achteraf aan hun woord te houden. De organisatie hoopt dat deze analyse politieke partijen aanzet om in de toekomst serieuzer om te gaan met hun verkiezingsprogramma's en dat kiezers hierdoor bewuster kunnen kiezen. De volledige analyse en deelrapporten zijn beschikbaar op de website van BINI (www.binisuriname.sr).

Het rapport bevat algemene beschouwingen per partij, vergelijkingen per thema, en uitgebreide vragenlijsten. De verschillende delen van de vergelijking zijn ook apart gepubliceerd voor het gemak. Het Burgerinitiatief voor Participatie en Goed Bestuur bestaat sinds 2014 en is een brede coalitie van maatschappelijke organisaties en deskundigen. De vergelijking wordt uit eigen middelen van de deelnemende organisaties uitgevoerd en opereert volledig onafhankelijk van politieke invloeden.