voor economische groei, macht en nationale veiligheid. Deels speelt angst om achterop te raken of afhankelijk te worden van de ander. AI is een parapluterm voor computertaken die enorme rekenkracht vereisen, waarmee patronen sneller worden herkend, situaties geanalyseerd en nieuwe oplossingen gecreëerd. De Amerikaanse aanpak richt zich op het nabootsen van menselijke intelligentie, met commerciële en overheidstoepassingen zoals gezichtsherkenning en systemen die onderhandelgedrag herkennen. China kiest een praktischer lijn: AI integreren in zorg, onderwijs en fraudebestrijding.

China drijft innovatie via grote bedrijven, sterke overheidssturing, subsidies en investeringen die passen bij overheidsplannen. Ook stimuleert Peking opensourcemodellen, zodat wereldwijde ontwikkelaars Chinese modellen gebruiken en de bedrijven daarvan leren. Beperkingen volgen pas als toepassingen de Communistische Partij in gevaar dreigen te brengen. De VS laat de markt juist vrij spel: de overheid schept voorwaarden en moedigt snel experimenteren aan, met fouten maken als acceptabel onderdeel. Dat blijkt uit de behandeling van AI-bedrijven die voor het Pentagon werken — toen Anthropic pleitte voor vangrails, verloor het direct een contract van 200 miljoen euro aan concurrenten. Daarnaast proberen de VS China af te remmen met wereldwijde exportbeperkingen op geavanceerde chips en chipmachines. Dat raakt ook ASML in Veldhoven. Voorlopig werkt dit: Chinese experts schatten dat Amerikaanse AI-bedrijven tot een half jaar voorlopen qua rekenkracht.  De verwachting is dat Amerikaanse techbedrijven die pleiten voor vangrails en een rustiger innovatietempo hun zin niet krijgen. Trump wil de voorsprong op China niet verspelen, terwijl Xi de oproep ziet als een verkapte poging Chinese innovatie te remmen. Wel zetten beide landen kleine stappen: afgelopen weekend spraken minister Bessent en vicepremier He af een AI-veiligheidsmechanisme op te richten, en de partijkrant schreef dat AI "een nieuw terrein voor Chinees-Amerikaanse samenwerking" moet worden. (NOS)