al vijftig jaar van duiding bij gewapende conflicten. Dit keer bespreekt hij de ontmoeting tussen Donald Trump en Vladimir Poetin in Alaska. Die bijeenkomst maakte pijnlijk duidelijk hoe machteloos Oekraïne en Europa staan. De Alaska-bijeenkomst leverde nauwelijks iets op behalve een lijfelijk gesprek tussen Trump en Poetin. Het bleek een misverstand tussen de onkunde van Trump en de onwil van Poetin. Het idee dat wereldproblemen met een deal of met geweld opgelost konden worden, werd bevestigd: de betrokkenen menen over de hoofden van anderen heen te kunnen spreken.

President Zelensky werd eind februari in het Oval Office duidelijk gemaakt dat hij geen kaarten heeft om te spelen en zijn mond moet houden. Voor de bühne leek het even goed te komen, maarTrump had Oekraïne toen al afgeserveerd. Trumps groeiende frustratie met Poetin gaf Zelensky nog wat speelruimte (lees: Patriot-raketten).

Europa blijkt machteloos. We investeren wel wat in wapens die Amerikaanse wapenfabrikanten spekken en vervolgens aan Kyiv doorgeven, maar trots op onze geopolitieke slagkracht kunnen we niet zijn. Europa viel in Alaska nauwelijks op.

Trump toonde aanvankelijk wat anti-Poetin-gevoel; hij beloofde een vervolggesprek waarbij Zelensky mocht aanschuiven. Maar eerst zien, dan geloven. Ook Europa heeft weinig kaarten, en Poetin zal er net zo over denken. Trump beloofde een “eerlijk” resultaat aan Zelensky en Europese partners, maar wat eerlijk is, blijkt voor hem afhankelijk van het gesprek. Na Europees tegenwerk zwakte hij zijn houding af, mede doordat zijn gezant Witkoff Poetin niet volledig begreep wat hij voorstelde: een terechte terugtrekking van Russische troepen uit delen van Donbas en Kherson, wat hen mogelijk circa 9.000 km² zou opleveren. Verdere Russische eisen zijn erkenning van terreinwinst, geen NAVO-lidmaatschap voor Oekraïne, Zelensky onder druk, geen wapens en geen sancties tegen Rusland. NAVO-baas Mark Rutte gaf alvast een toezegging dat de gebieden voorlopig erkend kunnen worden; Oekraïne blijft aanspraak houden, maar gewelddadige veroveringen mogen niet. Het Westen zou militaire steun kunnen terugschroeven, maar Europese landen beseffen dat afschrikking nu vooral via sterke Oekraïense weerbaarheid en investeringen in Oekraïne loopt. Sommige wapens, zoals drones, laten Oekraïne soms beter presteren dan westerse technologie. (Nu)