President Jennifer Simons stelt dat Suriname niet langer kan blijven functioneren met verouderde processen, papieren systemen en beperkte uitvoeringscapaciteit. Tijdens een gesprek over de hervormingen binnen de Belastingdienst schetste Simons een bredere uitdaging dan alleen belastinginning. Volgens haar heeft de overheid de afgelopen jaren structureel aan kracht verloren. “Onze overheid was al zwak en is nog zwakker geworden”, zegt de president. Volgens Simons heeft personeelsuitstroom de situatie verder verergerd. Hierdoor beschikken verschillende diensten over minder uitvoeringskracht, terwijl de vraag naar efficiënte dienstverlening juist groeit.

Voor de regering is digitalisering daarom niet slechts een technisch project, maar een instrument om fundamentele problemen binnen de overheid aan te pakken. Simons wees erop dat digitalisering meer doet dan processen versnellen. “Het maakt dingen transparanter en beter controleerbaar, maar het dwingt je ook om naar je processen te kijken”, zegt zij. Volgens haar ligt daar juist een van de grootste voordelen. Slecht georganiseerde procedures kunnen volgens de president niet zomaar worden overgezet naar digitale systemen. “Je kan processen die niet goed zijn, niet digitaliseren”. Daardoor worden overheidsdiensten gedwongen om eerst kritisch te kijken naar hun eigen werkwijze.

Ook binnen de Belastingdienst speelt digitalisering een centrale rol. Directeur der Belastingen Marita Lautan-Wijnerman benadrukte dat moderne belastingdiensten wereldwijd steeds meer afhankelijk zijn van digitale systemen en data-analyse. “We zijn geen eiland”, zegt zij. Volgens haar ziet Suriname tijdens internationale fiscale bijeenkomsten steeds duidelijker dat datagedreven werken inmiddels de norm is geworden. Binnen de Belastingdienst zijn daarom reeds verschillende stappen gezet. Er werd gestart met online-aangiftesystemen voor BTW-verplichtingen en ook andere belastingonderdelen worden geleidelijk opgenomen in digitale processen. Daarnaast wordt bij de douane gewerkt aan upgrades van bestaande systemen. Het uiteindelijke doel is volgens Lautan-Wijnerman het creëren van een volledig datagedreven organisatie.

Die noodzaak wordt volgens haar alleen maar groter door toekomstige economische ontwikkelingen. Met de verwachte uitbreiding van activiteiten in de olie- en gassector zal de behoefte aan betrouwbare gegevens sterk toenemen. “Dan komen we er niet onderuit dat wij goede data nodig hebben”, zegt de directeur. De ambities van de regering gaan echter verder dan uitsluitend de Belastingdienst. Simons schetste een toekomstbeeld waarbij burgers via één nationaal systeem hun gegevens kunnen beheren en afhandelen. In dat model zouden burgers via een digitaal platform automatisch kunnen zien of zij belastingplichtig zijn en welke verplichtingen voor hen gelden. Ook andere overheidsdiensten zouden aan elkaar gekoppeld worden.

Volgens Simons kan zo beter gecontroleerd worden wie recht heeft op bepaalde voorzieningen en kan misbruik worden beperkt. Daarmee koppelde de president digitalisering ook aan een ander gevoelig onderwerp: corruptiebestrijding. Volgens haar ontstaan veel problemen juist door gebrekkige systemen en onvoldoende controlemechanismen. “Er zijn een heleboel problemen en corruptiegevallen waar systemen tekortschieten”, zegt zij. De regering voert momenteel gesprekken met verschillende bedrijven die hebben aangeboden de nationale digitalisering te ondersteunen. Volgens Simons moeten in de komende maanden keuzes worden gemaakt.