In zijn openingstoespraak benadrukte hij dat vrede in Europa tegenwoordig niet langer vanzelfsprekend is en dat een andere Europese houding noodzakelijk is. Belangrijk volgens hem is dat Europa zijn positie binnen de NAVO versterkt, soeverein wordt en minder afhankelijk van landen die misbruik kunnen maken van macht, bijvoorbeeld op het gebied van grondstoffen. Hoewel Merz begrip heeft voor toenemende twijfels over de trans-Atlantische relatie met de Verenigde Staten, beklemtoonde hij het cruciale belang van samenwerking met de VS voor zowel Europa als de NAVO. Hij stelde dat de verschillen met de VS groot zijn, maar benadrukte dat Europa en Amerika samen sterker zijn dan ieder voor zich. Hij riep Amerika op om de banden met Europa weer aan te halen.

Een opvallend punt in de toespraak ging over nucleaire samenwerking met Frankrijk. Frankrijk is de enige kernmacht binnen de Europese Unie, en Macron had eerder gesuggereerd dat Frankrijk zijn kernwapens ook buiten de landsgrenzen voor bescherming zou willen inzetten. Merz erkende dat er geheime gesprekken over zo’n samenwerking zijn geweest. Traditioneel kon Europa op de afschrikking van Amerikaanse kernwapens vertrouwen, maar die vanzelfsprekendheid lijkt af te nemen onder de huidige omstandigheden.

De top in München wordt vaak het “Davos van de veiligheid” genoemd. Deze conferentie verwelkomt dit jaar zeker 60 wereldleiders en vertegenwoordigers uit ten minste 115 landen. De conferentie bestaat sinds de jaren ’60 en is na de val van de Muur in belang toegenomen, waardoor voormalige tegenstanders uit de Koude Oorlog nu ook deelnemen. De bijeenkomst draait meestal om verzoening en dialoog, maar heeft ook geschiedenis van spanningen, zoals Poetin in 2007 die kritiek uitte op het Westen.

Vorig jaar richtten de Verenigde Staten zich tegen Europa, toen vicepresident VanceEuropa streng toesprak over immigratie en vrijheid van meningsuiting. Dit jaar is Vance weg, maar stuurt de VS minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio, die bekendstaat om het zoeken van verbinding. Morgen krijgt Rubio de kans de conferentie toe te spreken. (NOS)