PARAMARIBO - De vervuiling van de Saramaccarivier is slechts het topje van de ijsberg. Terwijl in Suriname nog onderzoek moet beginnen naar de omvang van de blootstelling in...

andere goudwinningsgebieden, tonen nieuwe gegevens uit Frans-Guyana een zeer zorgwekkend beeld over de gezondheidstoestand van gemeenschappen aan de oostelijke kant van de Lawarivier. Dit, ondanks het buurland een veel strenger controlebeleid dan Suriname heeft op de goudwinning. Dit doet de wenkbrauwen fronzen over de situatie aan de Surinaamse kant van de rivier waar anarchie en bandeloosheid al te vaak de boventoon voert. Volgens Rémy Pignoux, wetenschappelijk directeur van het Aïmara-programma van het Franse Centre national de la recherche scientifique (CNRS), heeft bijna 60 procent van de onderzochte kinderen in het Lawagebied een kwikconcentratie boven de grenswaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Bij bijna 15 procent ligt de blootstelling zelfs boven het dubbele van de WHO-norm. Onder volwassenen wordt bij ongeveer 75 procent een overschrijding vastgesteld. De cijfers werden donderdag 10 september gepresenteerd tijdens een vergadering van de stuurgroep die in Frans-Guyana verantwoordelijk is voor de aanpak van zware metalen-vervuiling.
Ook is met data bewezen dat lood in het binnenland, waaronder vooral het Lawa-gebied een probleem is. Onderzoeken die tussen 2018 en 2020 werden uitgevoerd bij ongeveer duizend mensen via het Western Hospital en verschillende gezondheidscentra, brachten eveneens verhoogde blootstelling aan het licht. Bij een onderzoek onder kinderen had ongeveer één op de vijf deelnemers abnormale loodwaarden die overeenkomen met blootstelling en als loodvergiftiging kan worden aangemerkt. De Franse onderzoeksresultaten zijn zeer relevant voor Suriname vanwege de geografische verbondenheid van de gemeenschappen langs beide zijden van de Lawarivier. Aan weerszijden van de grens leven gemeenschappen die afhankelijk zijn van dezelfde rivieren, visgronden en ecosystemen. Toch bestaat er geen vergelijkbaar beeld van de gezondheidsstatus van de bevolking aan de Surinaamse zijde. Dat gebrek aan actuele gegevens maakt het moeilijk om vast te stellen hoe groot de blootstelling in Suriname daadwerkelijk is.
President Jennifer Simons heeft in de marge van de vervuiling in de Saramaccarivier aangekondigd dat ook andere gebieden waar kleinschalige goudwinning plaatsvindt, onderzocht zullen worden. De Nationale Milieu Autoriteit (NMA) is belast hiermee. Daarnaast wil de regering delen van het binnenland tijdelijk afsluiten voor mijnbouw om kwetsbare gebieden en ecosystemen te beschermen. De Saramaccarivier heeft inmiddels een alarmsignaal afgegeven. Het water en de vissen in de bovenloop van de rivier zijn tot nader order niet geschikt voor menselijke consumptie, nadat er vanuit de Moeroekreek contaminatie heeft plaatsgevonden door een goudexploitant. Het onderzoek heeft ook vervuiling aan het licht gebracht, die niet gerelateerd zijn aan het incident bij de Moeroekreek.