Het akkoord is volgens experts weinig baanbrekend, maar maakt een einde aan de directe Amerikaanse dreiging aan het adres van Groenland. Voorlopig. Het akkoord hing al langer in de lucht maar werd dinsdag ondertekend in New York, waar deze week de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties plaatsvindt. De ondertekening van het akkoord werd met grote opluchting onthaald door de Deense premier Mette Frederiksen, de Groenlandse premier Jens-Frederik Nielsen en Europese leiders - onder wie premier Rob Jetten. De deal maakt een einde aan de ambities van de Amerikaanse president Donald Trump, die meermaals dreigde Groenland - desnoods met geweld - over te nemen. Washington erkent met de ondertekening ervan officieel de Groenlandse onafhankelijkheid, al zei Trump zelf vlak voor de ondertekening nog dat de VS "permanente controle over de veiligheid" van Groenland krijgt. Vragen van journalisten over wie er nu de baas is over het eiland ontweek hij zorgvuldig.

Henk van der Liet, hoogleraar Scandinavische Taal en Cultuur aan de Universiteit van Amsterdam, noemt het akkoord "een lege dop". Sinds 1951 bestaat al een akkoord tussen de VS en Denemarken, waartoe Groenland behoort, over de veiligheid van het eiland. Tijdens de Koude Oorlog waren duizenden Amerikaanse militairen op Groenland gestationeerd, maar inmiddels zijn dat er nog maar een stuk of tweehonderd. Trump zegt telkens dat Groenland grote strategische waarde heeft voor de Amerikanen, onder meer vanwege de aanwezigheid van zeldzame mineralen en de 'dreiging' van andere wereldmachten als Rusland en China in het Arctisch gebied. Een van de paradepaardjes van het dinsdag gesloten akkoord draait om nieuwe Amerikaanse legerbases, maar het Deense parlement had daar vorig jaar al mee ingestemd. (Nu)