tegen de voorgestelde hervormingen van de rechterlijke macht en het Openbaar Ministerie (OM). Volgens Brunswijk raken de wetsvoorstellen niet slechts technische aspecten van het rechtssysteem, maar vormen zij een directe ingreep in de kern van de Surinaamse rechtsstaat.

 “Hervorming is noodzakelijk”, stelde Brunswijk, “maar hervorming zonder constitutionele visie is gevaarlijk”. Hij waarschuwde dat de voorgestelde wijzigingen leiden tot een verschuiving van macht, waarbij bestaande waarborgen juist worden verzwakt in plaats van versterkt.

 Brunswijk benadrukte dat Suriname nooit een diepgaand parlementair debat heeft gevoerd over de fundamenten van het staatsrechtelijk bestel. De Grondwet van 1987 kwam tot stand zonder memorie van toelichting en zonder systematische doordenking van de trias politica. Juist daarom, zo stelde hij, is uiterste zorgvuldigheid geboden bij elke wijziging van de rechterlijke macht.

 Een belangrijk punt van kritiek betrof de positie van de procureur-generaal. Volgens Brunswijk is het huidige model – met één hiërarchisch geleid OM en een voor het leven benoemde pg – bewust gekozen om politieke beïnvloeding van vervolgingsbeslissingen te voorkomen. Het schrappen van institutionele voordracht en advisering ondermijnt volgens hem de legitimiteit en interne stabiliteit van het OM.

 Ook het voorstel om de pensioenleeftijd van leden van het Openbaar Ministerie te verlagen van 70 naar 65 jaar noemde hij staatsrechtelijk onjuist en organisatorisch onverstandig. Ervaring is volgens Brunswijk geen luxe, maar een noodzakelijke waarborg voor kwaliteit en continuïteit binnen een kleine rechtsorde als die van Suriname.

 Verder uitte hij zorgen over het invoeren van fatale termijnen voor het Hof van Justitie om advies uit te brengen over benoemingen. Het risico dat benoemingen doorgaan zonder rechterlijk advies acht hij funest voor het institutionele evenwicht. “In geen enkel volwassen rechtsstelsel wordt de rechterlijke macht onder druk gezet door eenzijdige termijnen van de uitvoerende macht”, aldus Brunswijk.

 Hoewel hij de invoering van cassatierechtspraak inhoudelijk steunt, waarschuwde hij dat cruciale aspecten van de hoogste rechter worden overgelaten aan gewone wetgeving, terwijl grondwettelijke beperkingen toekomstige flexibiliteit juist blokkeren. Dat is volgens hem riskant voor een kleine rechtsorde die gebaat is bij internationale samenwerking.

 Het voorstel dat volgens Brunswijk de grootste risico’s met zich meebrengt, is de instelling van een college van procureurs-generaal. In Suriname, met één parket en één hof, leidt een collegiale leiding volgens hem tot onduidelijkheid, vertraging en vervaging van verantwoordelijkheid. “Strafrecht verdraagt geen patstellingen”, waarschuwde hij.

 Brunswijk verwees daarbij naar ervaringen in Nederland en het Caribisch gebied, waar politieke invloed op vervolging slechts onder zware waarborgen wordt toegestaan. Suriname dreigt volgens hem een tegengestelde koers te varen: minder bescherming waar juist meer nodig is.

 Hij sloot zijn betoog af met een duidelijke oproep aan het parlement om niet te vervallen in automatisme. “Wij zijn hier niet om jaknikkers te zijn”, zei Brunswijk. “De rechtsstaat leeft niet van goede bedoelingen, maar van structuren die machtsmisbruik voorkomen.”

 Volgens Brunswijk staat bij deze wetsvoorstellen niet alleen juridische hervorming op het spel, maar het vertrouwen van de samenleving in recht en democratie. Dat vertrouwen, zo benadrukte hij, verdient maximale bescherming.