Volgens recente data van UNAIDS en het Nationaal Aids Programma (NAP) leefden er in 2024 naar schatting 7.900 mensen met hiv in Suriname. Van hen zijn slechts 4.200 geregistreerd bij de gezondheidsinstanties. Dat betekent dat ongeveer 47 procent – ruim 3.700 mensen – het virus draagt zonder het te weten. RGD-arts Aloysius Koendjbiharie waarschuwt dat dit grote risico’s oplevert voor zowel de volksgezondheid als de staatsfinanciën.

 Hoewel in 2024 een recordaantal van meer dan 50.000 hiv-testen werd afgenomen, blijft testbereidheid vooral onder mannen laag. “We houden niet van testen, we gaan niet naar de dokter”, stelt Koendjbiharie scherp. Juist dit gedrag zorgt ervoor dat veel infecties pas in een laat stadium worden ontdekt.

 Het uitblijven van vroege testing heeft verstrekkende gevolgen. In de chronische fase veroorzaakt hiv vaak weinig tot geen klachten, terwijl het virus ondertussen de weerstand afbreekt en onbewuste besmetting van anderen plaatsvindt. Wanneer patiënten zich uiteindelijk met klachten melden, zitten zij vaak al in de aidsfase. In dat stadium slaan medicijnen minder goed aan en zijn ziekenhuisopnames vaker nodig. “Dat legt een zware druk op de zorg en op de staatskas”, benadrukt de arts.

 Uit beschikbare data blijkt bovendien dat mannen vaker laat worden gediagnosticeerd dan vrouwen: 11 op de 25 mannen tegenover 6 op de 25 vrouwen. De meeste nieuwe registraties komen uit de leeftijdsgroep 15 tot 34 jaar.

 Suriname heeft zich gecommitteerd aan de internationale 95-95-95-doelen voor 2030, maar blijft daar ver van verwijderd. Slechts 53 procent van de geschatte hiv-populatie kent zijn status. Van hen gebruikt 78 procent medicatie, terwijl 91 procent van die groep het virus daadwerkelijk onderdrukt. Stigma, schaamte en gebrek aan familie-ondersteuning zorgen ervoor dat mensen afhaken bij behandeling.

 Koendjbiharie pleit daarom voor meer preventie, educatie en solidariteit. De RGD zet in op voorlichting op scholen en gedragsverandering, terwijl jongeren worden aangemoedigd hun opleiding af te ronden om sociaaleconomische kwetsbaarheid en risicovol gedrag te verminderen. “Test je bloed, gebruik condooms en werk samen aan een gezond Suriname”, luidt zijn dringende oproep.