De aanloop naar de Hongaarse verkiezingen staat onder hoogspanning. Niet alleen omdat het de spannendste stembusgang in jaren wordt, maar ook vanwege een ruzie met Oekraïne. De timing ervan lijkt geen toeval. Zo'n conflict is een vast onderdeel van de formule van Orbán. De succesformule van de premier bestaat namelijk uit twee hoofdingrediënten: het uitdelen van economische voordelen en opkomen voor de nationale belangen.

Om met dat eerste te beginnen: Het economische distributiebeleid heeft een groot deel van de Hongaarse bevolking de afgelopen vijftien jaar tastbare verbeteringen opgeleverd, zeggen de experts in koor. Er kwamen speciale hypotheken voor getrouwde stellen, extra belastingvoordelen voor gezinnen met kinderen en voor mensen met een pensioenuitkering werd een dertiende maand ingevoerd.

Daarnaast werd de kredietverlening versoepeld, werden de energieprijzen kunstmatig laag gehouden en werd werkgelegenheid gestimuleerd met grootschalige overheidsprogramma's. "Daarmee ontstond het beeld van een daadkrachtige en aanwezige staat", zegt universitair docent Krisztina Lajosi-Moore. "Het huishoudboekje was lange tijd heel overzichtelijk", vult collega László Marácz aan.

Maar het uitdelen van economische voordelen heeft ook een keerzijde. Die moeten namelijk ergens van betaald worden. Daar wringt de schoen, zegt hoogleraar Antoaneta Dimitrova. "De overheidsfinanciën zijn aangetast en niet meer in balans". Bovendien kun je volgens haar vraagtekens zetten bij hoe de regering heeft geprobeerd om de economische voordelen te bekostigen. Dat gebeurt namelijk door op andere punten de verzorgingsstaat juist uit te kleden. Zo zijn bijvoorbeeld werkloosheidsuitkeringen gekort. Ook de gezondheidszorg is niet meer wat het was.

En nu er vanwege de koers van Orbán ook nog eens minder Europees geld richting Hongarije gaat, komt het hele model van herverdeling onder druk te staan, vult analist Timothy Ash van denktank Chatham House aan. Daarmee raakt de succesformule van Orbán en zijn partij Fidesz een beetje uitgewerkt. Die konden jarenlang een mooi politiek verhaal vertellen waarin sociale stabiliteit en de bescherming van nationale belangen centraal stonden. Dat verhaal is vanwege de sputterende economie nu lastiger te verkopen. De experts zien Orbán daarom terugvallen op het nationale belang en veiligheid als thema's richting de verkiezingen van 12 april. (NU.nl)