Francisco had jarenlang gezocht naar zijn vermiste zoon en DNA-materiaal achtergelaten bij autoriteiten. Hij kreeg onlangs te horen dat Javier gevonden was, maar al begraven. Het verhaal is kenmerkend voor Mexico’s schrijnende crisis: ruim 130.000 mensen staan geregistreerd als vermist, maar minstens 50.000 ervan zijn al gevonden of geïdentificeerd door autoriteiten of vrijwilligers. Vaak eindigen gevonden lichamen in massagraven zonder adequate identificatie.

Het grootste probleem: het gebrek aan een effectief nationaal systeem. Er ontbreekt een landelijke DNA-database en een gestandaardiseerd proces om DNA-materiaal uit gevonden resten te koppelen aan families. Lichamen die in massagraven terechtkomen worden door gebrek aan middelen en coördinatie soms simpelweg gelaten liggen. Politieke wil en financiering ontbreken, waardoor identificatie-trajecten zonder structurele oplossing blijven.

Tot voor kort werkte Mexico vaak met ad hoc praktijken en interregionale samenwerkingen. Steeds meer mortuaria zoeken nu internationale partners. Europese donoren via UNFPA leveren miljoenen aan projecten, waaronder DNA-scans en technologische hulpmiddelen. Een concrete vooruitgang komt uit Zacatecas, waar een samenwerking met de VN en technologische oplossingen omtrent vingerafdrukken en massa-identificatie worden ingezet. Directrice Rubi Sánchez Noriega benadrukt dat de vingerafdrukken uit het Nationale Kiesregister een accuratesse van 99,9% bieden—veel sneller en goedkoper dan DNA in veel gevallen. Voor verroeste resten wordt DNA in Duitsland aangemaakt om matches te zoeken, wat aangeeft hoe internationale samenwerking cruciaal is.

De kern van de oplossing ligt in politieke wil en fondsen, zodat een nationaal, efficiënt identificatiesysteem kan worden opgezet. Tot die tijd blijven families zoals Francisco achter met het vertrouwen dat zij eindelijk hun dierbaren terugkrijgen. (NOS)