IRAN - Op donderdag voeren de Amerikaanse gezanten Steve Witkoff en Jared Kushner in Genève indirecte gesprekken met de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, Abbas Araqchi.

De ontmoetingen vinden plaats in de residentie van de Omaanse ambassadeur en vormen de derde gespreksronde sinds de zomer. Doel en uitkomst zijn cruciaal, aangezien de VS eerder dreigde met militaire actie tegen Iran; waarnemers zien deze gesprekken als bepalend voor wat er daarna gebeurt.
Donald Trump had op 19 februari gezegd dat Iran in tien tot vijftien dagen een deal moest sluiten, anders zouden er ‘erg slechte dingen’ gebeuren. Die termijn nadert snel, wat de urgentie van de onderhandelingen vergroot. Gezien het ontbreken van diplomatieke betrekkingen tussen de VS en Iran, communiceren Witkoff en Kushner via Omaanse tussenpersonen, terwijl Araqchi rechtstreeks de Iraanse kant vertegenwoordigt.
Tijdens de gesprekken staan enorme militaire krachten paraat in de regio, met honderden schepen en vliegtuigen als dreiging voor een mogelijke aanval. Het gaat om de grootste Amerikaanse aanwezigheid in de regio sinds de Irakoorlog begon in 2003. Ongeveer een derde van de Amerikaanse marine en meer dan tweehonderd gevechtsvliegtuigen zijn gestationeerd, wat de signaalfunctie van de huidige diplomatieke poging versterkt.
Ondanks de dialoog blijft het doel van Trump onduidelijk. The Economist noemt het streven mogelijk ‘een oorlog die een doel zoekt.’ Voorspellingen variëren van een kleinschalige aanval om een akkoord af te dwingen tot een grootschalig offensief gericht op het omverwerpen van het Iraanse regime. Wat de Amerikaanse intenties precies zijn tijdens Genève, blijft onbekend. Aanvankelijk werd gesuggereerd dat de gesprekken bescherming boden aan demonstranten in januari, maar daar lijkt men later geen vervolg aan te geven.
Analyse en perspectief: de gesprekken verschuiven mogelijk richting het onderwerp kernwapenprogramma, ballistic missile capabilities en Iraanse steun aan bondgenoten zoals Hamas en Hezbollah. Trump benadrukte eerder een gewenste diplomatieke oplossing, terwijl Iraanse zijde aangeeft dat een akkoord haalbaar is. Desondanks blijft de kans op oorlog reëel, met The New York Times die eerdere Amerikaanse aanvallen als ‘onvermijdelijk en aanstaand’ beschreef. (NU)