In ruil voor 48 Israëlische gijzelaars in Gaza heeft de regering van premier Netanyahu ingestemd met de vrijlating van honderden Palestijnen die vastzitten in Israël, onder wie 250 die tot levenslang zijn veroordeeld.

De namenlijst van deze zogenaamde 'veiligheidsgevangenen' is door Israël vanmiddag openbaar gemaakt. Het opstellen van die lijst was een gevoelig proces. Achter elke naam schuilt aan zowel de Israëlische als Palestijnse kant een beladen verhaal van politieke druk, rouw en vergelding.

Sinds vanochtend zijn in Israël families van slachtoffers van aanslagen persoonlijk geïnformeerd dat de daders zullen worden vrijgelaten. Dat gebeurt via verschillende instanties onder coördinatie van het Israëlische ministerie van Defensie.

Aan Palestijnse zijde benadrukt de Palestijnse gevangenenorganisatie ASRA dat er nog geen akkoord is over de lijst. Volgens de organisatie zijn de namen die op sociale media circuleren "vals en verspreid door de Israëlische bezetting om druk uit te oefenen op de onderhandelingen".

Palestijnse journalist Nour Odeh van Al Jazeera zegt dat Israël de opstelling van de volledige lijst "bewust vaag" houdt, "enerzijds om de Israëlische coalitie bijeen te houden, en anderzijds om ruimte te laten voor achterkamergesprekken die nog steeds gaande zijn om de details bij te schaven".

Het akkoord, dat in de nacht van donderdag op vrijdag door de Israëlische regering werd goedgekeurd, zou voorzien in de vrijlating van zo'n 2000 gevangenen, inclusief de 250 Palestijnen die levenslang vastzitten wegens dodelijke aanslagen. De overige 1700 zijn inwoners van Gaza die sinds oktober 2023 zijn opgepakt maar niet worden verdacht van deelname aan de Hamas-aanval. Onder hen zijn 22 minderjarigen.

Van de 250 'veiligheidsgevangenen' die worden vrijgelaten, zullen er vijftien terugkeren naar Oost-Jeruzalem en honderd naar de Westelijke Jordaanoever. De overige 135 gevangenen worden vrijgelaten in Gaza of uitgewezen naar derde landen. Turkije en Qatar hebben volgens Israëlische media aangeboden een groot deel van hen op te vangen.

De bekendste Palestijnse gevangenen, vaak aangeduid als de "vier azen", zijn van de lijst geschrapt. Het gaat om figuren die binnen Palestijnse kringen worden gezien als symbolen van verzet, zoals Fatah-leider Marwan Barghouti en Hamas-commandant Ahmad Saadat. Ook anderen met beruchte dossiers, zoals Hakim Awad, veroordeeld voor de moord op vijf leden van de Israëlische familie Fogel in 2011, blijven vastzitten.

Volgens Qatarese media zouden bemiddelaars uit Qatar proberen Barghouti opnieuw in de deal op te laten nemen, omdat zijn vrijlating als essentieel wordt gezien voor de geloofwaardigheid van het akkoord.

Toch bevat de lijst ook veroordeelden die verantwoordelijk worden gehouden voor dodelijke aanslagen in de jaren negentig en begin 2000 tijdens de Tweede Intifada, de Palestijnse opstand. Onder hen Iyad Abu al-Rub van Islamitische Jihad, en Muhammad Zakarneh, een Fatah-lid dat een aanval plande waarbij taxichauffeur werd gedood. (NOS)