DEN HAAG - Het demissionaire kabinet heeft de resten van tientallen prehistorische mensen teruggegeven aan Maleisië.
Die werden bijna honderd jaar geleden opgegraven door archeologen en meegenomen. De Maleisische delegatie had een opmerkelijk verzoek: ze wilde alles meenemen in de handbagage. De schedel- en botfragmenten werden rond 1935 opgegraven door Nederlandse en Engelse archeologen. In die tijd was Maleisië nog een Britse kolonie. Na wat omzwervingen belandden de botresten in het depot van het Leidse museum Naturalis.
Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) heeft de botten donderdag in Den Haag officieel overgedragen aan een Maleisische delegatie. De Maleisische regering deed het teruggaveverzoek al in 2022. De restitutie duurde uiteindelijk langer omdat de Maleizen daar later om vroegen. "Het is onbekend waarom dat langer moest duren", vertelt een woordvoerder van OCW aan NU.nl. "De resten bieden een zeldzaam inkijkje in het leven van een kustgemeenschap in de jonge steentijd", zei de Maleisische curator Sanjai Kumar volgens Trouw bij de ondertekening. "De vindplaats in Guar Kepah is bovendien belangrijk als je het verhaal van de menselijke migratie door Zuidoost-Azië wil begrijpen."
De delegatie had nog een opmerkelijk verzoek: of de resten meekonden in de handbagage. De Nederlandse overheid heeft speciaal hiervoor vier rolkoffers laten maken, bevestigt de woordvoerder. De botten zijn individueel verpakt en zitten in de originele doosjes waarin ze ook in de jaren dertig zijn vervoerd. "Die zijn onderdeel geworden van het verhaal", vertelt een medewerker van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. De archeologen bewaarden de botjes onder meer in sigarendoosjes en koektrommels van Verkade en McVitie's.
De Rijksuniversiteit Groningen heeft op verzoek van Maleisië een koolstofdatering gedaan om preciezer te achterhalen hoe oud de resten zijn. Dat bleek niet meer vast te stellen. Na al die jaren zat er niet meer voldoende collageen in de botten. Dat is een eiwit op basis waarvan een datering kan plaatsvinden. De Maleisische resten gaan binnenkort terug naar de plek waar ze werden gevonden. Later dit jaar wordt in Guar Kepah een nieuw archeologisch museum geopend. De overheid gaf de laatste jaren vaker voorwerpen en resten terug die in koloniale tijd werden meegenomen. Er lopen momenteel nog een aantal aanvragen, maar daar kan de woordvoerder verder niets over delen. (NU)