Toch klinkt er een waarschuwing: de erkenning is geen vrijbrief. Het rapport wijst nadrukkelijk op tekortkomingen die de aanpak van mensenhandel ondermijnen, vooral op het gebied van financiering, training en identificatie van slachtoffers.

 Hoewel Suriname in staat was meer mensenhandelaren te vervolgen en te veroordelen, blijft de vraag of de inspanningen duurzaam zijn. Het rapport signaleert dat de anti-trafficking eenheden – de TIP Unit en de TIP Desk – kampen met beperkte middelen. Er is nog steeds geen aparte structurele begrotingslijn, waardoor ze grotendeels afhankelijk zijn van incidentele bijdragen of buitenlandse steun. Dit maakt de aanpak kwetsbaar voor politieke of economische schommelingen.

Een ander kritiek punt is het gebrek aan gespecialiseerde training voor rechters. Mensenhandelzaken worden doorgaans door één rechter behandeld, zonder specifieke expertise in het complexe juridische veld van trafficking. Dit leidt tot inconsistente vonnissen en het risico dat straffen niet in verhouding staan tot de ernst van de feiten.

Daarnaast zijn er zorgen over het ontbreken van een systematisch programma voor slachtoffercompensatie. Hoewel slachtoffers juridische bijstand krijgen, ontbreekt het aan een fonds voor schadevergoeding, waardoor herstel in de praktijk vaak uitblijft.

Een groot knelpunt blijft de proactieve identificatie van slachtoffers. In 2024 werden slechts 25 slachtoffers geregistreerd, hetzelfde aantal als het jaar ervoor. Gezien de omvang van migratie, illegale goudwinning en kwetsbare groepen in het binnenland, wordt aangenomen dat dit cijfer slechts het topje van de ijsberg is. Vooral Haïtiaanse, Vietnamese en Indiase migranten lopen risico, maar worden vaak niet gescreend op signalen van uitbuiting.

Experts stellen dat de overheid terughoudend is in het systematisch onderzoeken van risicogroepen. “Zonder actieve screening blijven veel slachtoffers onder de radar en gaat de Tier 1-status voorbij aan de realiteit in de dorpen en mijngebieden”, zegt een mensenrechtenactivist.

Het rapport wijst verder op hiaten in het beleid. Zo wordt er nauwelijks aandacht besteed aan het verminderen van de vraag naar commerciële seks, terwijl dit een drijvende kracht is achter mensenhandel. Ook is er geen speciale opvang voor kinderen, die nu vaak in reguliere instellingen terechtkomen.

De hotline voor mensenhandel bestaat wel, maar leverde het afgelopen jaar geen slachtoffers op. Observatoren betwijfelen de effectiviteit en wijzen op de noodzaak van monitoring en evaluatie.

Ondanks de kritiek behoudt Suriname zijn Tier 1-status. Dit is vooral te danken aan de consistente samenwerking tussen politie, justitie en internationale partners. Maar de nadrukkelijke lijst van aanbevelingen maakt duidelijk dat de VS een scherp oog houden op de volgende stappen. De aanbevelingen variëren van structurele financiering en betere training tot nauwere samenwerking met ngo’s en overlevenden van mensenhandel.

Het signaal is helder: zonder doorontwikkeling kan de status in gevaar komen. “Het gevaar is dat Suriname op zijn lauweren gaat rusten. Maar de Tier 1-status is meer een werkplan dan een medaille”, stelt een jurist.

De uitdaging voor 2026 is om te bewijzen dat de huidige successen geen momentopname zijn, maar onderdeel van een structureel en robuust beleid. Alleen dan kan Suriname zijn positie in de hoogste categorie daadwerkelijk consolideren.