Het is de eerste keer dat de drie landen samen optrekken sinds zij een militair samenwerkingsverdrag ondertekenden: het Mekka-pact. Het is hun eerste gezamenlijke optreden, maar de eerste test voor het pact is al aan de gang. Volgens het verdrag moeten de landen namelijk te hulp schieten als één van de leden wordt aangevallen. Dat gebeurt al ruim drie weken: door Iran gesteunde Houthi's uit Jemen beschieten Saudische luchthavens en energie-infrastructuur. Toch zijn Turkije en Pakistan tot nu toe terughoudend over militaire steun aan Saudi-Arabië. Het Mekka-pact wordt gezien als een geopolitieke verschuiving: nu de rol van de VS in het Midden-Oosten onvoorspelbaarder is geworden, zoeken Golfstaten als Saudi-Arabië naar nieuwe partnerschappen. "Die landen rekenden tientallen jaren op bescherming van de zogenoemde 'veiligheidsparaplu' van de VS", zegt Paul Salem van het Center for Strategic and International Studies. "Die paraplu blijkt nu vol met gaten te zitten." Sinds het uitbreken van de oorlog met Iran zijn meerdere Golfstaten geraakt door Iraanse raketten. De VS wist die raketten niet tegen te houden. "Voor de Saudiërs is de relatie met de VS wel noodzakelijk, maar niet voldoende. Ze kijken dus naar meerdere opties om hun veiligheid te versterken." Een van die opties was dus het Mekka-pact: Turkije heeft een groot leger en een sterk groeiende wapenindustrie, Pakistan is een van de weinige landen in de regio met kernwapens. Saudi-Arabië is als rijk olieland dan weer een aantrekkelijke partner - en afzetmarkt - voor de andere twee. (NOS)