Gezondheidsorganisatie (PAHO) alarm: in Latijns-Amerika en het Caribisch gebied wordt nog altijd één op de drie mensen met hiv veel te laat gediagnosticeerd. Deze late ontdekking – vaak pas in een vergevorderd stadium van hiv – blijft een grote oorzaak van vermijdbare sterfte in de regio.

 Volgens PAHO leven naar schatting 2,8 miljoen mensen met hiv in Latijns-Amerika en het Caribisch gebied (2024-cijfers). Terwijl het Caribisch gebied het aantal nieuwe infecties sinds 2010 met 21% wist te verlagen, noteerde Latijns-Amerika juist een stijging van 13%. Het aantal aids gerelateerde sterfgevallen daalde wel, van 42.000 naar 27.000 in Latijns-Amerika en van 12.000 naar 4.800 in het Caribisch gebied, maar PAHO stelt dat deze vooruitgang onder druk staat zolang vroege opsporing achterblijft.

PAHO-directeur Jarbas Barbosa waarschuwt dat de strijd nog lang niet gestreden is. “Onze regio heeft enorme vooruitgang geboekt, van langwerkende medicatie tot vereenvoudigde behandelingen. Maar jaarlijks verliezen we nog altijd 38.000 mensen aan aids. Achter elk cijfer schuilt een leven, een familie, een toekomst die abrupt eindigt”, aldus Barbosa.

Een belangrijk probleem is dat 14% van de mensen met hiv in Latijns-Amerika en 15% in het Caribisch gebied niet weet dat zij besmet zijn. Bovendien wordt een derde van de gediagnosticeerden pas ontdekt wanneer het immuunsysteem al ernstig is aangetast, waardoor het risico op gevaarlijke opportunistische infecties – zoals tuberculose, cryptococcose en histoplasmose – sterk toeneemt.

PAHO dringt daarom aan op brede toegang tot hiv-testing, onmiddellijke start van antiretrovirale therapie na een positieve test en uitbreiding van preventiemiddelen zoals PrEP en PEP voor risicogroepen. Nieuwe langwerkende injecteerbare PrEP-middelen, zoals het zesmaandelijkse lenacapavir, kunnen volgens de organisatie een belangrijke rol spelen bij het terugdringen van nieuwe infecties.

Dankzij medische innovaties is snelle opsporing tegenwoordig mogelijk en zijn huidige hiv-behandelingen zeer effectief. Moderne therapieën kunnen de virale lading tot ondetecteerbare niveaus terugbrengen – waarbij hiv niet langer seksueel overdraagbaar is. Met steun van Unitaid leidt PAHO een regionaal programma om sterfte door gevorderde hiv-ziekte verder te verminderen. Daarbij wordt ingezet op betere diagnostiek voor opportunistische infecties en eerlijke toegang tot levensreddende behandelingen.

Onder het thema “Zero AIDS Deaths by 2030” roept PAHO regeringen, gezondheidsprofessionals en de samenleving op om de handen ineen te slaan. Op 5 december lanceert de organisatie de Regional Alliance for Ending AIDS in the Americas, die samenwerking en innovatie moet versnellen om hiv in de regio definitief uit te bannen.