PARAMARIBO – Maatschappelijke organisaties in Suriname willen niet langer pas aan het einde van...

beleidsprocessen worden geraadpleegd, wanneer belangrijke besluiten feitelijk al zijn genomen. Zij eisen een structurele plek aan de beleidstafel, zodat zij daadwerkelijk invloed kunnen uitoefenen op keuzes die de rechten en leefomstandigheden van burgers raken. Die oproep staat centraal bij de presentatie van de Concept-Mensenrechtenagenda voor Suriname. De agenda werd op 10 november gepresenteerd door Stichting Projekta en het Burgerinitiatief voor Participatie en Goed Bestuur (BINI). Bijna dertig maatschappelijke organisaties, deskundigen en actieve burgers hebben bijgedragen aan de voorstellen. Het document bestrijkt twaalf thema's en moet de bescherming van mensenrechten in Suriname concreter maken. Volgens Projekta worden maatschappelijke organisaties bij beleidsvorming vaak pas laat betrokken of helemaal niet. Wanneer zij wel worden geraadpleegd, blijft hun rol veelal beperkt tot het geven van commentaar, terwijl de belangrijkste beleidskeuzes al zijn gemaakt. De initiatiefnemers vinden dat het maatschappelijk middenveld vanaf het begin moet kunnen meedenken, wanneer prioriteiten nog kunnen worden bepaald en voorstellen nog kunnen veranderen. De agenda omvat onder meer democratie en fundamentele vrijheden, toegang tot recht, gelijkheid en non-discriminatie, vrouwenrechten, kinderrechten en de rechten van Inheemse en Tribale Volken. Ook personen met een beperking, gezondheid, onderwijs, klimaat, milieu, arbeid, armoede, sociale bescherming en mensenhandel krijgen aandacht. Tijdens de presentatie maakten verschillende organisaties duidelijk waar de knelpunten liggen.
Aniel Koendjbiharie van Wan Okasi pleitte voor betere rechtsbescherming, toegankelijke voorzieningen en zeggenschap voor personen met een beperking. Carla Bakboord van het Women’s Rights Centre benadrukte de noodzaak van bescherming tegen geweld, veilige opvang en structurele financiering van voorzieningen voor slachtoffers. Loreen Jubitana van de Vereniging van Inheemse Dorpshoofden in Suriname (VIDS) wees op de collectieve rechten van inheemse en tribale volken, de bescherming van hun leefgebieden en het belang van betekenisvolle consultatie. Rachel Wittenberg van PAREA vroeg aandacht voor bescherming tegen discriminatie en juridische erkenning van transgender personen en paren van hetzelfde geslacht. Seran Naarden van Dynamic Legal Advice benadrukte dat kinderbescherming tijdig moet plaatsvinden en dat kinderen zelf structureel inspraak moeten krijgen bij besluiten die hen aangaan.
De agenda is tot stand gekomen door internationale en regionale mensenrechtenaanbevelingen te bundelen en deze samen met maatschappelijke organisaties te vertalen naar concrete voorstellen. Het Equality Fund, het Centre for Civil and Political Rights en de Nederlandse ambassade ondersteunden het initiatief. De initiatiefnemers willen met beleidsmakers bespreken hoe de voorstellen worden uitgevoerd en hoe maatschappelijke organisaties de voortgang kunnen helpen bewaken. De inzet is dat participatie niet langer een formaliteit is, maar een daadwerkelijk onderdeel van goed bestuur.