PARIJS – Demonstraties, snelweg blokkades en acties bij brandstofdepots: in heel Frankrijk zijn er massaprotesten geweest.

Scholieren en studenten zijn, zoals in de voorbije weken, opnieuw de straat op gegaan, maar dit keer hadden ze gezelschap. Ook boeren, taxichauffeurs en de terug van weggeweest gele hesjes hebben zich aangesloten.
De datum 17 oktober ging in september al rond op sociale media, maar kreeg pas echt vaart met de opkomst van de scholierenprotesten. Die gaan inmiddels hun vierde week in. Volgens data - onderzoek in opdracht van de krant Le Monde zijn op Franse sociale media meer dan 460.000 berichten over '17 oktober' gepubliceerd.
Winkels en horecagelegenheden op de Boulevard Voltaire in Parijs hebben de gevels gebarricadeerd
Wat deze protest dag extra bijzonder maakt, is dat uiteenlopende groepen de handen ineenslaan: van jong tot oud en van links tot rechts. Acties zijn aangekondigd door scholieren en studenten, maar ook door boerenvakbonden, brandweerpersoneel, taxichauffeurs en verpleegkundigen.
Hun redenen om de straat op te gaan lopen uiteen, maar één ding hebben ze gemeen: de groeiende onvrede over de stijgende kosten voor het dagelijks leven en het regeringsbeleid. Vooral de hoge brandstofprijzen en de dalende koopkracht raken Fransen hard in hun portemonnee.
Voormalige kopstukken van de gele hesjes hebben gezegd zich bij de protesten aan te sluiten. De regering volgt die ontwikkeling met zorg. In 2018 en 2019 wist de gele hesjes beweging, die op een gegeven moment ook oversloeg naar België en Nederland, elke zaterdag het openbare leven in Frankrijk lam te leggen door onder meer snelwegen en rotondes te blokkeren. Wat toen begon als protest tegen hoge brandstofprijzen groeide uit tot een brede volksbeweging. De protesten liepen geregeld uit op grootschalige rellen.
Op verzoek van minister Nuñez van Binnenlandse Zaken heeft premier Lecornu daarom voor morgen een crisisoverleg aangekondigd met betrokken ministeries. Ze houden er rekening mee dat de protesten gewelddadig kunnen worden. Nuñez zei op de Franse radio het gebruik van flitsgranaten niet uit te sluiten. Vorige week zette de politie een type flitsgranaat niet langer in, nadat een scholier zijn hand was kwijtgeraakt. Daar lijkt hij nu van terug te komen. "Agenten moeten alle wapens die zij tot hun beschikking hebben, kunnen gebruiken", aldus Nuñez.
Hoewel de regering de laatste weken probeerde de scholierenprotesten onder controle te krijgen, onder meer met hard politieoptreden en verschillende handreikingen, heeft dat tot nu toe weinig uitgehaald. Dinsdag gingen opnieuw honderdduizenden scholieren en studenten de straat op.
Om de scholieren en de andere demonstranten tegemoet te komen, heeft de regering financieel nauwelijks bewegingsruimte. Frankrijk geeft structureel meer uit dan er binnenkomt, waardoor de staatsschuld torenhoog is en blijft oplopen. Tegelijkertijd neemt het vertrouwen van beleggers in de Franse economie af. De regering staat dit najaar dan ook voor een bijna onmogelijke opdracht: een begroting met tientallen miljarden aan bezuinigingen door het parlement loodsen. Bezuinigen is hard nodig om de overheidsfinanciën weer een beetje op orde te krijgen, maar kan de woede op straat juist verder aanwakkeren. De regering zit dus klem. (NOS)