een interministeriële bijeenkomst in het kader van het planetGOLD Suriname-project, waar de nadruk lag op de formalisering van de kleinschalige goudwinning en het terugdringen van het gebruik van kwik. De bijeenkomst vond woensdag plaats, als onderdeel van het project ‘Advancing Formalization and Mercury Free Gold in Suriname’, dat wordt uitgevoerd in samenwerking met het Ministerie van Natuurlijke Hulpbronnen (NH) en het VN-milieuprogramma (UNEP). Vertegenwoordigers van verschillende ministeries en organisaties kwamen bijeen om te brainstormen over hun rol in de transitie naar een duurzamere goudsector.

Het project richt zich op het verminderen en uiteindelijk volledig uitbannen van kwik in de kleinschalige goudwinning. Kwik wordt al decennialang gebruikt om goud te winnen, maar vormt ernstige risico’s voor mens en milieu. Volgens de initiatiefnemers is de sector echter sterk veranderd en vraagt die om een nieuwe benadering. “De kleine goudzoeker met een batée bestaat nauwelijks nog. Tegenwoordig zien we een sector waarin met zware machines wordt gewerkt. Dat vraagt om een andere aanpak en gezamenlijke verantwoordelijkheid”, stelde Jerrel Pinas, Engagement Specialist van planetGOLD Suriname.

Volgens Pinas ligt een van de grootste uitdagingen in het veranderen van diepgewortelde gewoonten. “Mensen zijn gewend om al jarenlang met kwik te werken. Die mindset verander je niet in een dag. Het vraagt om een proces waarin je samenwerkt, alternatieven demonstreert en laat zien dat vermindering of zelfs volledige uitbanning van kwik mogelijk is.” Het project wordt gefinancierd door de Global Environment Facility (GEF), terwijl UNDP verantwoordelijk is voor het beheer en de uitvoering van de middelen. Hoewel de uitvoering door de nasleep van de covidpandemie pas in 2024 van start ging, blijft de afronding vooralsnog gepland voor 2027.

Projectdirecteur Maureen Bottse-Brewster, tevens onderdirecteur Financieel Beheer bij NH, benadrukte dat beleidsontwikkeling en samenwerking essentieel zijn om de sector toekomstbestendig te maken. “Wij willen het uitfaseren van kwik stimuleren en alternatieve methoden introduceren binnen de kleinschalige goudwinning. Er is al regelgeving, maar gezien de ontwikkelingen in de sector is het goed dat we die verder aanscherpen”, gaf zij aan. Een belangrijk instrument daarbij wordt het zogeheten ‘mobile field lab’, waarmee in de praktijk zal worden aangetoond dat goudwinning zonder of met minder kwik niet alleen veiliger is, maar ook economisch aantrekkelijker kan zijn. Volgens Bottse-Brewster kunnen goudzoekers hierdoor uiteindelijk meer rendement behalen.

De bijeenkomst maakte duidelijk dat de transitie naar een kwikvrije goudsector niet uitsluitend een milieuvraagstuk is, maar ook een kwestie van beleid, economie en gedragsverandering. Zoals Pinas het samenvatte: “Niet één enkel ministerie of één enkele organisatie kan ontwikkeling stuwen in Suriname. We moeten het samen doen.”