die internationaal in het teken staat van bewustwording rond baarmoederhalskanker, wordt extra aandacht gevraagd voor preventie en vroege opsporing. Uit cijfers over de periode 2020–2023 blijkt dat jaarlijks gemiddeld 45 tot 50 vrouwen in Suriname aan deze ziekte overlijden. “Een groot deel van deze sterfgevallen is te voorkomen door tijdige screening en betere voorlichting”, zegt gynaecoloog-obstetricus Marvin Dipokromo van het Diakonessenhuis.

 Baarmoederhalskanker ontstaat aan de baarmoederhals en wordt in meer dan 99 procent van de gevallen veroorzaakt door het humaan papillomavirus (HPV), met name de hoogrisicotypes 16 en 18. Het ziekteproces ontwikkelt zich doorgaans langzaam: vaak gaan er jaren van voorstadia en afwijkingen aan vooraf voordat er daadwerkelijk sprake is van kanker. Juist deze afwijkingen kunnen eenvoudig en tijdig worden opgespoord met een uitstrijkje en/of HPV-onderzoek.

“In het beginstadium geeft baarmoederhalskanker meestal geen klachten”, aldus Dipokromo, die bijna 14 jaar werkervaring heeft. “Wanneer symptomen optreden, zoals contactbloedingen, abnormaal vaginaal bloedverlies, pijn bij het vrijen en of aanhoudende vaginale afscheiding is de ziekte vaak al in een verder gevorderd stadium.”

De afgelopen jaren wordt bovendien een toename gezien van baarmoederhalsafwijkingen en zelfs baarmoederhalskanker bij jongere vrouwen. Dit wordt vermoedelijk veroorzaakt door een vroege start van seksuele activiteit, in combinatie met een tekort aan structurele voorlichting en preventieve zorg. Hoewel jonge vrouwen het HPV-virus in veel gevallen zelf kunnen klaren, geldt dit niet voor iedereen.

Regelmatige screening is laagdrempelig en effectief. Een uitstrijkje is niet pijnlijk, duurt gemiddeld vijf minuten en kan levens redden. Vrouwen die minimaal twee jaar seksueel actief zijn, wordt geadviseerd dit onderzoek regelmatig te laten uitvoeren. Daarnaast wordt HPV-vaccinatie sterk aanbevolen voor zowel meisjes als jongens.

Het Diakonessenhuis biedt via de polikliniek Gynaecologie de mogelijkheid voor uitstrijkjes en HPV-onderzoek. Toch vormen onwetendheid, misinformatie en het ontbreken van een zorgverzekering voor veel vrouwen nog steeds een drempel om zich te laten onderzoeken.

“Suriname ontbeert momenteel een breed en structureel awareness-programma, zoals dat in het verleden wel bestond”, benadrukt de specialist. “Meer publieke voorlichting is dringend nodig om vrouwen bewust te maken van het belang van preventie.”

De boodschap is helder: baarmoederhalskanker is in veel gevallen te voorkomen en bij vroege ontdekking goed te behandelen. Tijdige screening, HPV-vaccinatie en toegankelijke voorlichting zijn cruciaal om het aantal sterfgevallen terug te dringen, aldus de gynaecoloog-obstetricus.