diensten – zoals het Bureau voor Familierechtelijke Zaken (BufaZ) – momenteel te diep in het ambtelijke apparaat is weggestopt, terwijl het beslissingen neemt met grote maatschappelijke impact.

 Volgens Monorath staat BufaZ in het huidige organogram op een te laag niveau. De dienst valt onder een hoofd, dat weer onder een directeur valt, die op zijn beurt onder een andere directeur ressorteert, voordat de lijn uiteindelijk bij de minister uitkomt. “Dat is te ver verwijderd van de beleidslaag, terwijl BufaZ verregaande bevoegdheden heeft”, zegt de bewindsman.

BufaZ speelt namelijk een cruciale rol in familierechtelijke kwesties en het werk van BufaZ brengt ook dagelijks risico’s met zich mee. “Wanneer kinderen uit huis worden geplaatst, leidt dat vaak tot spanningen tussen betrokken partijen. Er is altijd één groep die blij is en één groep die dat niet is”, stelt Monorath. “Mijn mensen worden soms aangevallen”. Om die reden heeft het ministerie de faciliteiten voor BufaZ uitgebreid. Waar de afdeling eerder slechts één auto had, beschikt zij inmiddels over meerdere voertuigen, waaronder een busje. Daarnaast is er een gewapende veiligheidsfunctionaris toegevoegd om medewerkers tijdens gevoelige interventies te beschermen.

De zorg voor kinderen die uit huis worden geplaatst ligt echter niet bij Justitie, maar bij het Ministerie van Sociale Zaken en Volkshuisvesting (Sozavo). Daardoor is een nauwe samenwerking tussen beide ministeries noodzakelijk. Monorath noemt die relatie historisch gegroeid en overwegend goed, maar erkent dat er ruimte is voor verbetering. Bij Sozavo wordt momenteel gewerkt aan een zogenoemd statusrapport over de rechtspositie van kinderen. Dat onderzoek moet blootleggen waar beleid tekortschiet, welke stappen al zijn gezet en waar nieuwe maatregelen nodig zijn. Volgens Monorath kan dat rapport een belangrijk instrument worden om de samenwerking tussen de betrokken instanties beter vorm te geven.

Volgens de minister is het in Suriname namelijk zelden zo dat kinderen volledig wees zijn. “De meeste kinderen hebben wel ouders,” zegt hij. “Het probleem is vaak dat ouders hun kinderen niet kunnen verzorgen – of tegenwoordig soms niet meer willen verzorgen”. Daarbij ziet hij een trend waarbij niet alleen vaders, maar ook steeds vaker moeders afstand nemen van hun ouderlijke verantwoordelijkheid. Daarnaast wijst hij erop dat veel kinderen buiten officiële tehuizen worden opgevangen door zogenoemde kweekmoeders. Deze vrouwen verzorgen kinderen binnen hun familie- of kennissenkring, maar beschikken vaak niet over een formele juridische status. Hoewel het pleegzorgsysteem belangrijk is, gaat BufaZ volgens Monorath niet actief op zoek naar pleegouders. In de praktijk melden mensen zich meestal zelf wanneer zij een kind willen opvangen. Daarna volgt een screeningstraject om te beoordelen of zij geschikt zijn.

Om het publiek beter te informeren over adoptie, omgangsregelingen en uithuisplaatsingen, werkt het ministerie momenteel aan voorlichtingsprogramma’s. Binnen enkele weken zullen documentaires en informatiemateriaal worden gepubliceerd. De minister benadrukt dat de geplande hervorming van het ministerie bedoeld is, om al deze vraagstukken beter te kunnen aanpakken. “De transformatie moet ervoor zorgen dat we het hele systeem rond rechtsbescherming en kinderzorg sterker maken”, zegt Monorath.