De betalingsachterstanden hebben directe gevolgen voor de bedrijfsvoering en de dienstverlening in het binnenland. Zo kan de organisatie vanwege openstaande schulden bij bepaalde vliegmaatschappijen geen beroep meer op hen doen voor medische spoedgevallen en het vervoer naar afgelegen gebieden.

De MZPHCS is een niet-gouvernementele organisatie die in opdracht van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Arbeid (VWA) een belangrijke bijdrage levert aan de uitvoering van het overheidsbeleid op het gebied van de primaire gezondheidszorg in het binnenland. Voor de uitvoering van deze dienstverlening is structurele financiering noodzakelijk. “Onze organisatie heeft tot nog toe geen exploitatiekosten ontvangen voor het dienstjaar 2026, en we zijn al in het derde kwartaal van het jaar”, zegt onderdirecteur Financiële, Facilitaire en Logistieke Zaken Rachel Ten-A-Sang-Beerensteyn. Volgens haar worden financiële middelen structureel te laat ontvangen, waardoor telkens een financiële kloof ontstaat. De financiële achterstanden hebben vooral gevolgen voor de dienstverlening in het binnenland. De MZPHCS heeft een aanzienlijke schuld openstaan bij vliegmaatschappijen, die essentieel zijn voor het uitvoeren van medische spoedgevallen en het vervoer naar afgelegen gebieden. Het gaat onder meer om bevoorrading, personeelsmutaties en het uitvoeren van politochten.

“Op bepaalde vliegmaatschappijen kunnen we vanwege de enorme betalingsachterstand geen beroep meer doen”, aldus Ten-A-Sang-Beerensteyn. Ook luchtvaartmaatschappij MAF, die mede dankzij de samenwerking met de MZPHCS naar Suriname kwam om medische hulp en gemeenschapsontwikkeling in het binnenland te ondersteunen, heeft inmiddels aan de bel getrokken over openstaande betalingen.

Ook de medicijnvoorziening staat onder druk. De schuld van de MZPHCS bij het Bedrijf Geneesmiddelen Voorziening Suriname (BGVS) is inmiddels overgenomen door de overheid. Bepaalde medicijnen zijn echter niet bij het BGVS in voorraad, waardoor de MZPHCS is aangewezen op particuliere leveranciers. Ook daar heeft de organisatie een betalingsachterstand opgelopen.

De financiële druk is eveneens zichtbaar in de infrastructuur. Alle 58 poliklinieken van de MZPHCS hebben in meer of mindere mate onderhoud nodig, waarbij de staat van de gebouwen per locatie verschilt. Op enkele locaties zijn de onderhoudsproblemen duidelijk zichtbaar. Zo ontbreekt het plafond in de verloskamer van polikliniek Klaaskreek en zijn de ramen in de ruimte waar onder meer baby’s regelmatig voor controle komen, niet meer intact.

“Onze medewerkers doen hun uiterste best om de poli's werkbaar te houden. Met het beperkte budget dat beschikbaar is, kunnen we minimale en cruciale onderhoudswerkzaamheden uitvoeren. Maar dat is bij lange na niet genoeg”, aldus de onderdirecteur. De MZPHCS werkt weliswaar samen met lokale en internationale partners, maar deze kunnen slechts beperkt bijdragen aan infrastructurele ondersteuning, omdat dergelijke ondersteuning niet binnen hun doelstellingen past.

De MZPHCS haalt haar inkomsten uit betalingen van geregistreerde verzekerden, aangevuld met donaties en projectfinanciering. Deze inkomstenbronnen zijn echter structureel onvoldoende om de volledige kosten van een gezonde en duurzame bedrijfsvoering te dekken. Volgens Ten-A-Sang-Beerensteyn heeft het structurele financiële tekort de organisatie in een ongewenste afhankelijkheidspositie gebracht. “Onze medewerkers van Logistiek moeten voortdurend bij vliegmaatschappijen informeren of er nog ruimte beschikbaar is om de benodigde goederen naar ons verzorgingsgebied te krijgen”, illustreert ze. De onderdirecteur stelt dat er bij het publiek en de autoriteiten onvoldoende inzicht bestaat in de daadwerkelijke kosten die gepaard gaan met de uitvoering van gezondheidszorg in het binnenland. Om dit inzicht te vergroten, pleit zij voor structureel overleg tussen de MZPHCS en VWA en het Ministerie van Financiën en Planning. Daarbij moet de MZPHCS de gelegenheid krijgen om vanuit de praktijk toelichting te geven op de verschillende kostenposten en de uitdagingen die bij de zorgverlening in het binnenland komen kijken. Volgens haar kan dit bijdragen aan een beter begrip van de financiële realiteit waarmee de organisatie dagelijks te maken heeft en aan het vinden van een structurele oplossing voor de financiering van de zorgverlening in het binnenland.