De centrale uitdaging daarbij is hoe deze snel ontwikkelende technologie kan worden ingezet zonder de fundamenten van de democratie uit het oog te verliezen.

Deze vraag staat centraal in het rapport ‘Parliament of the Republic of Suriname and Artificial Intelligence: Foundations to Frameworks’, dat onlangs werd aangeboden aan de voorzitter van De Nationale Assemblée, Michael Adhin.

Het rapport werd overhandigd door substituut-griffier Naresh Algoe en Rudolf Saridjo, afdelingshoofd ICT bij het parlement. Beiden namen van 21 tot en met 23 januari deel aan een studiereis over artificiële intelligentie bij de Kamer van Afgevaardigden van Chili. De bevindingen en inzichten uit deze studievisit vormden een belangrijke inspiratiebron voor het rapport.

Met dit document zet De Nationale Assemblée (DNA) een weloverwogen stap in het verkennen van de mogelijkheden van kunstmatige intelligentie. Het rapport beschrijft hoe het parlement AI op een verantwoorde, transparante en democratische wijze wil benaderen. Een belangrijk uitgangspunt daarbij is dat de inzet van AI niet overhaast mag plaatsvinden. De kernboodschap van het rapport is dat eerst een stevige interne basis moet worden gelegd voordat nieuwe technologieën worden geïmplementeerd. Alleen op die manier kan AI veilig, betrouwbaar en effectief worden ingezet. Deze basis rust op drie essentiële pijlers meldt DNA in een persbericht.

Ten eerste is er aandacht voor een goede ordening van informatie. Wetten en parlementaire documenten, inclusief archiefstukken uit eerdere jaren, moeten systematisch worden gedigitaliseerd en overzichtelijk worden vastgelegd. Dit vormt de noodzakelijke informatiebasis voor eventuele toekomstige AI-toepassingen. Ten tweede wordt ingezet op betrouwbare digitale ondersteuning. Bestaande digitale systemen zullen worden versterkt en beter op elkaar worden afgestemd, zodat zij het dagelijkse parlementaire werk optimaal blijven ondersteunen.

Ten derde benadrukt het rapport het belang van duidelijke verantwoordelijkheden. Medewerkers worden voorbereid op nieuwe werkwijzen en er worden heldere afspraken gemaakt over toezicht, ethiek en verantwoordelijkheid. Menselijke besluitvorming blijft daarbij altijd leidend; kunstmatige intelligentie mag deze nooit vervangen. Daarnaast werpt het rapport een blik op de ervaringen in Chili, waar AI reeds wordt ingezet ter ondersteuning van het parlementaire werk. Deze voorbeelden illustreren de mogelijkheden van AI, maar het rapport onderstreept dat Suriname altijd oplossingen moet kiezen die aansluiten bij de eigen nationale context, behoeften en capaciteit. Met name op het gebied van verslaglegging van vergaderingen, onderzoekswerk en kennisbeheer ziet het parlement op termijn kansen voor verbetering.

Als volgende stap beschrijft het rapport de opzet van een kleinschalige proef met een digitale ondersteuningstool: SuriDNAChat.Bot. Deze pilot zal zorgvuldig worden uitgevoerd, met duidelijke afspraken en afstemming tussen de betrokken afdelingen.

Een belangrijk uitgangspunt daarbij is dat deze toepassing uitsluitend ondersteunend is. De tool kan helpen bij het vinden en ontsluiten van informatie, maar neemt geen besluiten. De verantwoordelijkheid blijft te allen tijde bij mensen en bij het parlement zelf.

Met dit rapport laat DNA zien open te staan voor technologische vernieuwing, zonder haar democratische waarden uit het oog te verliezen. Door eerst de interne basis te versterken, wordt gewaarborgd dat toekomstige toepassingen van kunstmatige intelligentie veilig, transparant en in dienst van de democratie worden ingezet. Het rapport vormt daarmee een belangrijke bouwsteen voor verdere strategische besluitvorming en voor het nog op te stellen Strategisch Beleidsplan 2026–2031.