Personen en rechtspersonen die terreinen, panden, voertuigen of vaartuigen bezitten of beheren waarin gevaarlijke stoffen worden opgeslagen, gebruikt of vervoerd, zijn wettelijk verplicht een rampenbestrijdingsplan op te stellen. Toch blijkt in de praktijk dat deze verplichting lang niet altijd serieus wordt genomen, met potentieel grote gevolgen voor mens en milieu.

 Volgens de afdeling Voorlichting & Educatie van de NMA moet een rampenbestrijdingsplan concreet en uitvoerbaar zijn. Het plan moet onder meer exact beschrijven welke tegenmaatregelen worden getroffen bij een lekkage of accidentele ontsnapping van gevaarlijke stoffen. Daarnaast moet duidelijk zijn hoe het milieu na een incident wordt gerehabiliteerd. “Zonder vooraf vastgelegde procedures ontstaat bij calamiteiten kostbaar tijdverlies, terwijl de schade zich verder uitbreidt”, benadrukt de autoriteit.

Van cruciaal belang is dat in het rampenbestrijdingsplan expliciet de meldingsplicht bij milieu-incidenten aan de NMA is opgenomen. Die melding moet onverwijld plaatsvinden. Pas dan kan de NMA haar toezichthoudende rol vervullen en waar nodig direct instructies geven om verdere milieuschade te beperken. Tijdens deze monitoring controleert de autoriteit of de rehabilitatiemaatregelen conform de wettelijke voorschriften worden uitgevoerd.

De wettelijke basis hiervoor ligt in de Milieu Raamwet (S.B. 2020 no. 97, zoals gewijzigd bij S.B. 2024 no. 56). In artikel 36 is vastgelegd dat het opstellen van een rampenbestrijdingsplan, het uitvoeren van herstelmaatregelen en het direct melden van milieu-incidenten geen vrijblijvende keuzes zijn, maar harde verplichtingen. Bedrijven of personen die nalaten de vereiste maatregelen te treffen, lopen het risico dat de NMA zelf ingrijpt en de kosten volledig verhaalt op de verantwoordelijke partij.

Ook artikel 9 van de Milieu Raamwet, de zogenoemde zorgplicht, legt een brede verantwoordelijkheid bij iedereen in Suriname. Wie weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat zijn handelen het milieu schaadt, moet dat nalaten. Wie kennis draagt van milieuschadelijke handelingen, is verplicht dit te melden bij de milieuautoriteit.

Om die meldingsbereidheid te vergroten, biedt de NMA laagdrempelige kanalen aan. Burgers kunnen klachten en meldingen indienen via het online ticketsysteem op de website van de NMA of via WhatsApp. De boodschap is duidelijk: zwijgen bij milieu-incidenten is geen optie meer. De wet verplicht tot handelen – en tot melden.