effecten en autokatalyse in asymmetrische organische synthese". Simpel gezegd draait hun werk om moleculen die in twee varianten bestaan die elkaars spiegelbeeld zijn. Wetenschappers noemen dat linkshandig en rechtshandig. Hoewel zulke moleculen dezelfde samenstelling hebben, kunnen ze heel verschillend werken. Een molecuul dat de ene kant op gedraaid is, kan bijvoorbeeld als hoestremmer werken, terwijl de spiegelbeeldvariant een pijnstiller is. Voor geneesmiddelen is dat cruciaal: de ene vorm kan het gewenste effect hebben, terwijl de andere geen werking heeft of zelfs schadelijk is. Kagan en Soai ontdekten hoe dit precies werkt. Kagan zette in 1986 de eerste stap door chemische reacties te manipuleren. Soai borduurde daarop voort en ontdekte in 1995 een reactie waarbij slechts één van de twee spiegelbeelden werd gevormd. Volgens het Nobelcomité hebben de twee een oplossing gevonden voor een "chemisch mysterie" van meer dan een eeuw oud. De reacties die zij ontwikkelden, noemt het comité "spectaculair". Soai, verbonden aan de Tokyo University of Science, hoorde het nieuws tijdens het winkelen en noemt het een van de mooiste dagen van zijn leven. De winnaars delen een bedrag van ruim een miljoen euro en mogen dat uitgeven waaraan ze willen. Vorig jaar ging de Scheikundeprijs naar onderzoekers die metaalorganische raamwerken bestudeerden - een soort sponzen die fruit langzamer laten rijpen en PFAS uit water kunnen scheiden. Later deze week volgen de prijzen voor Literatuur en de Vrede, en volgende week die voor Economie. (NOS)