Volgens de ondernemersorganisatie moet beroepsonderwijs worden hervormd op basis van de toekomstige behoefte aan vakmensen en niet om op korte termijn politieke daadkracht te tonen.

In een advies aan de minister van Onderwijs, Wetenschap en Cultuur stelt de VSB dat ingrijpende onderwijsbeslissingen alleen zinvol zijn als ze jongeren daadwerkelijk voorbereiden op werk en economische zelfstandigheid. Het bedrijfsleven benadrukt dat Suriname dringend behoefte heeft aan goed opgeleide technici, operators, vakmensen en andere praktisch geschoolde werknemers, vooral met het oog op de groei in sectoren als bouw, techniek, agro-industrie, logistiek, dienstverlening en de olie- en gassector.

De VSB onderstreept dat praktijkgericht beroepsonderwijs waardevol en zelfs noodzakelijk kan zijn, maar alleen wanneer vooraf duidelijk is welke beroepen, vaardigheden en kwalificaties de arbeidsmarkt nodig heeft. Opleidingen die niet aansluiten op de vraag van werkgevers, laten jongeren volgens de organisatie achter zonder realistisch uitzicht op werk, doorgroeimogelijkheden of ondernemerschap.

Daarom pleit de VSB voor flexibele en kortere opleidingstrajecten van één tot twee jaar, waarin studenten erkende deelcertificaten kunnen behalen. Zulke trajecten maken het volgens de organisatie mogelijk om sneller inzetbaar te zijn op de arbeidsmarkt, terwijl tegelijkertijd ruimte blijft voor verdere specialisatie en doorstroming naar hogere opleidingen. Langdurige opleidingstrajecten zonder zichtbare resultaten kunnen juist demotiverend werken, waarschuwt de VSB. Dat vergroot het risico dat jongeren voortijdig afhaken of hun toekomst buiten Suriname zoeken.

De ondernemersorganisatie is kritisch over een eventuele terugkeer van het LBO-B in zijn oude vorm. Volgens de VSB is het onvoldoende om een bestaand onderwijssysteem opnieuw in te voeren onder een andere naam.

Een succesvolle hervorming vereist volgens haar modern arbeidsmarktonderzoek, eigentijdse lesprogramma’s, gekwalificeerde docenten, goed uitgeruste praktijklokalen, voldoende stageplaatsen, duidelijke kwaliteitsnormen en een actieve betrokkenheid van bedrijven. Ontbreken die voorwaarden, dan dreigt volgens de organisatie een verouderd systeem te worden voortgezet zonder dat de structurele problemen worden opgelost.

De VSB vindt bovendien dat praktijkonderwijs niet opnieuw mag worden gezien als een minderwaardige route voor leerlingen die moeite hebben met theoretisch onderwijs. Vakonderwijs moet juist een volwaardige en aantrekkelijke keuze zijn, met mogelijkheden voor certificering, verdere scholing en ondernemerschap.

De VSB uit in haar advies ook stevige kritiek op de manier waarop besluiten over beroepsonderwijs worden voorbereid. Volgens de organisatie slaat de minister “de plank volledig mis” wanneer belangrijke beslissingen worden genomen zonder het bedrijfsleven, dat volgens haar het hart van de werkgelegenheid vormt, actief te betrekken.

Werkgevers beschikken volgens de VSB over waardevolle kennis van de vaardigheden die in de praktijk worden gevraagd. Zij kunnen bijdragen aan het opstellen van beroepsprofielen, het actualiseren van lesprogramma’s, het aanbieden van praktijkplaatsen en het beoordelen van de competenties waarmee studenten afstuderen. “Zonder adequaat praktijkonderwijs en met de nadruk op uitsluitend leren in de klas, verdwijnt de essentie van beroepsonderwijs”, stelt de organisatie.

Om het beroepsonderwijs toekomstbestendig te maken, pleit de VSB voor een structureel samenwerkingsmodel tussen overheid, onderwijsinstellingen, het bedrijfsleven en leraren of hun vertegenwoordigende vakbonden. Opleidingen moeten volgens de organisatie regelmatig worden geëvalueerd op basis van concrete resultaten zoals het aantal afgestudeerden dat werk vindt, de tevredenheid van werkgevers en de bijdrage aan het terugdringen van tekorten op de arbeidsmarkt.

Volgens de VSB moet de centrale vraag niet zijn welke onderwijsmaatregel politiek aantrekkelijk is, maar welk onderwijs jongeren duurzaam perspectief biedt en Suriname voorziet van de vakmensen die nodig zijn voor economische en maatschappelijke ontwikkeling.

De organisatie heeft haar visie en aanbevelingen inmiddels officieel aan de minister kenbaar gemaakt en spreekt de verwachting uit dat deze inbreng serieus wordt meegenomen bij de verdere besluitvorming over de toekomst van het beroepsonderwijs in Suriname. Volgens de VSB mag de samenleving geen genoegen nemen met minder dan kwalitatief, doordacht en arbeidsmarktgericht onderwijs.