dat levenslang leren stimuleert, niemand achterlaat en leerkrachten versterkt als motoren van verandering. Aan de paneldiscussie namen deel president Simons, minister Lalinie Gopal van Jeugdontwikkeling en Sport (JOS), minister Dirk Currie van Onderwijs, Wetenschap en Cultuur (OWC), minister Marinus Bee van Binnenlandse Zaken (Biza), onderminister Raj Jadnanansing van Volksgezondheid, Welzijn en Arbeid (VWA) en Jason Menzo. Centraal stond de vraag hoe Suriname een intensief competentiesysteem kan opbouwen dat aansluit op de behoeften van de samenleving en de arbeidsmarkt.

Minister Currie benadrukte dat veranderingen binnen het onderwijs niet als kortetermijnprojecten moeten worden gezien, maar onderdeel moeten zijn van een duurzame en structurele aanpak.

Volgens de bewindsman is het noodzakelijk om zowel te investeren in de opleiding van toekomstige leerkrachten als in de voortdurende professionalisering van docenten die reeds werkzaam zijn in het onderwijs. Hij stelde dat onderwijsvernieuwing alleen succesvol kan zijn, wanneer het gehele systeem wordt meegenomen.

“Je kunt beginnen bij de opleiding van leerkrachten, maar er moet ook gekeken worden naar de leerkrachten die al in het veld werkzaam zijn. Ook zij moeten zich blijven ontwikkelen en professionaliseren”, aldus Currie.

Onderminister Jadnanansing onderstreepte het belang van mentale gezondheid binnen het onderwijs. Volgens hem vereist dit een interdepartementale aanpak waarbij onderwijs, gezondheidszorg en ouders gezamenlijk verantwoordelijkheid dragen.

Hij wees erop dat scholen reeds werken met zorgcoördinatoren, zodat leerlingen met problemen in een veilige omgeving ondersteuning kunnen krijgen. Daarnaast pleitte hij voor meer betrokkenheid van ouders bij de emotionele ontwikkeling van hun kinderen.

Een belangrijk onderdeel van het beleid moet volgens Jadnanansing bestaan uit trainingen voor leerkrachten, zodat zij vroegtijdig signalen van mentale of psychosociale problemen bij leerlingen kunnen herkennen en passende hulp kunnen inschakelen.

Ook weerbaarheid onder jongeren verdient volgens hem extra aandacht. Leerlingen moeten leren omgaan met kritiek, pesten en sociale druk. In dat kader werd gepleit voor de invoering van een gestructureerd antipestbeleid op scholen, gebaseerd op bewustwording, preventie en evaluatie.

Verder maakte Jadnanansing bekend dat er wordt gewerkt aan samenwerking tussen het Psychiatrisch Centrum Suriname (PCS) en het onderwijsveld om scholen beter te begeleiden bij vraagstukken rond mentale gezondheid. Hij wees er tevens op dat jongeren in noodsituaties terechtkunnen bij de 114-crisishulplijn.

Minister Gopal benadrukte de belangrijke rol van naschoolse activiteiten bij de vorming van kinderen en jongeren. Volgens haar dragen sport, recreatie en educatieve programma’s bij aan karaktervorming, discipline, persoonlijke hygiëne en emotionele ontwikkeling.

Daarnaast wordt samengewerkt met maatschappelijke en religieuze organisaties die een aanvullende rol vervullen in de opvoeding van jongeren. Op sportgebied richt het beleid zich op het stimuleren van een actieve levensstijl. “Je hoeft niet per se aan sport te doen, maar bewegen is belangrijk”, stelde Gopal. Zij wees erop dat een gezondere leefstijl uiteindelijk ook kan bijdragen aan lagere uitgaven binnen de gezondheidszorg.

De JOS-minister gaf aan dat meer aandacht nodig is voor het verzamelen van statistieken en meetbare resultaten van vakantiecentra en vakantiekampen, zodat de effectiviteit van deze programma’s beter kan worden beoordeeld. Ook benadrukte zij het belang van het zorgvuldig omgaan met publieke voorzieningen. Volgens haar moeten kinderen meer waardering leren ontwikkelen voor scholen, recreatievoorzieningen en andere gemeenschapsvoorzieningen.

Minister Bee ging tijdens de discussie in op de arbeidsmarkt en de hervorming van de publieke sector. Hij stelde dat de overheid niet de grootste werkgever van het land zou moeten zijn en wees op het lopende proces van Public Sector Reform, dat gericht is op een efficiëntere overheid en een betere doorstroming van arbeidskrachten naar de private sector.

Volgens Bee kiezen veel mensen voor een baan bij de overheid vanwege de sociale zekerheid die daarmee gepaard gaat. Tegelijkertijd bestaan er volgens hem kansen binnen het bedrijfsleven waar vraag is naar arbeidskrachten. De minister benadrukte verder het belang van investeringen in digitalisering, talentontwikkeling en opleiding, mede met het oog op de opkomende olie- en gassector. Hij pleitte voor een gezamenlijke nationale visie om jongeren voor te bereiden op toekomstige economische ontwikkelingen. Tijdens het congres werd eveneens stilgestaan bij het vraagstuk van schooluitval. Daarbij werd benadrukt dat schoolverlaters niet altijd leerlingen zijn die moeite hebben met leren. Vaak spelen sociaaleconomische omstandigheden een grote rol.

Er werd gewezen op situaties waarin jongeren hun opleiding noodgedwongen beëindigen om financieel bij te dragen aan het gezin en hun broers of zussen de kans te geven onderwijs te volgen.

Onder het motto “We Leave No One Behind” werd het belang benadrukt van inclusieve beleidsmaatregelen die jongeren, ook buiten het reguliere onderwijs, kansen bieden op ontwikkeling en werk.

In dat kader werden programma’s zoals Leri fu Feni Wroko en Wroko fu Mek Moni, uitgevoerd met ondersteuning van onder meer de Stichting Arbeidsmobilisatie en Ontwikkeling (SAO) en internationale partners, genoemd als voorbeelden van initiatieven die schooluitvallers opleiden en begeleiden richting de arbeidsmarkt. Volgens de aanwezigen tonen deze programma’s aan dat talentontwikkeling en vakopleiding belangrijke instrumenten zijn om jongeren perspectief te bieden en hen actief te betrekken bij de verdere ontwikkeling van Suriname.