managing director van Stichting Mulokot, op basis van onderzoek dat in december 2025 werd uitgevoerd in samenwerking met biotechnologiebedrijf Soil Ticks. De eerste resultaten zijn ronduit schokkend.

 Uit vijf deoxyribonucleic acid (DNA) monsters die in het zogenoemde lavagebied – waar grootschalige goudwinning plaatsvindt – zijn genomen, bleken drie vrijwel geen meetbaar DNA te bevatten. Op twee locaties werd zelfs helemaal geen DNA aangetroffen. Dat betekent dat er geen sporen van schimmels, bacteriën of andere bodemorganismen zijn gevonden. Ter vergelijking: in een intact tropisch regenwoud kunnen in één bodemmonster tot wel 550 unieke schimmelsoorten worden aangetroffen.

Volgens Verhoogt wijst dit op een ernstige verstoring van het bodemecosysteem. “Een boom neerzetten in zo’n gebied heeft geen zin”, stelt hij. “Die gaat dood, want de grond bevat geen voeding meer.” De bodem – normaal gesproken een levend netwerk van micro-organismen dat essentieel is voor plantengroei – lijkt op sommige plekken volledig uitgewist.

De schade is het gevolg van jarenlange goudwinning waarbij zware machines rivierbodems opzuigen en grote oppervlakten afgraven. Daarnaast worden kwik en cyanide gebruikt om goud te scheiden, met verstrekkende gevolgen voor bodem en water. Door erosie en chemische vervuiling raakt niet alleen het landschap aangetast, maar ook het microbiologische dat de basis vormt voor bosherstel.

Herstel is volgens het rapport geen kwestie van jaren, maar van decennia. “De bodem herstelt zich niet vanzelf binnen korte tijd,” benadrukt Verhoogt. “Het gaat echt tientallen jaren duren voordat natuurlijke processen weer op gang komen”. Dat betekent dat uitgeputte mijngebieden niet zonder ingrijpende maatregelen opnieuw kunnen worden bebost.

Mulokot en Soil Ticks kondigen daarom een vervolgonderzoek aan, waarbij honderden extra bodemmonsters zullen worden genomen om de omvang van de schade en het herstelpotentieel nauwkeuriger in kaart te brengen. Daarbij wordt ook gekeken naar fytoremediatie – een methode waarbij specifieke planten zware metalen uit de bodem opnemen en zo bijdragen aan sanering.

De bevindingen roepen volgens Verhoogt fundamentele vragen op over de lange-termijn-impact van goudwinning in Suriname. “Wij maken ons bos zó dood dat het zichzelf niet meer kan reguleren”, waarschuwt hij. Als een ecosysteem zichzelf niet kan herstellen, verdwijnen ook dieren. Dat heeft directe gevolgen voor bewoners van het binnenland, die afhankelijk zijn van wild als belangrijke eiwitbron.

Ook inheemse gemeenschappen worden geraakt. Zij leven van kleinschalige landbouw en visserij. Als de bodem structureel is aangetast en rivieren vervuild raken, komt hun voedselvoorziening verder onder druk te staan.

Verhoogt pleit daarom voor strengere regulering van de goudsector en internationale samenwerking om herstel mogelijk te maken. “We zijn nog niet klaar,” zegt hij. “Maar één ding is duidelijk: zonder ingrijpen blijft de bodem dood – en daarmee ook het bos dat ervan afhankelijk is”.