verdergaande economische gevolgen hebben dan alleen een juridisch geschil over staatsvermogen. Wanneer ondernemingen wel aan hun verplichtingen moeten voldoen, maar de overheid zich tegelijkertijd vergaand tegen verhaal kan beschermen, komt volgens de organisatie het vertrouwen in de Staat als contractpartij onder druk te staan. De VSB waarschuwt dat dit uiteindelijk ook gevolgen kan hebben voor het ondernemings- en investeringsklimaat. Bedrijven die goederen en diensten aan de overheid leveren, moeten immers kunnen rekenen op betaling. Wanneer betalingen uitblijven en juridische mogelijkheden om een verschuldigd bedrag te innen worden beperkt, verschuift het financiële risico volgens de organisatie eenzijdig naar ondernemers.

De Staat is een van de grootste deelnemers aan het economische verkeer. Overheidsdiensten kopen goederen en diensten in, sluiten contracten met ondernemingen en doen een beroep op private partijen voor de uitvoering van projecten. Daar staat een eenvoudige verwachting tegenover: de overheid betaalt haar rekeningen.

Volgens de VSB ontvangt zij al langere tijd signalen van ondernemingen die langdurig op betalingen van de overheid wachten. Ook verplichtingen die tijdens de COVID-periode zijn ontstaan, zouden in sommige gevallen pas jaren later zijn voldaan of nog altijd openstaan. Voor bedrijven zijn dergelijke achterstanden geen administratieve details. Wanneer een onderneming een factuur niet betaald krijgt, blijft zij wel verantwoordelijk voor salarissen, leveranciers, belastingen, sociale lasten en andere kosten. Vooral bedrijven met beperkte liquiditeitsbuffers kunnen daardoor snel in de problemen komen. Een overheid die structureel te laat betaalt, kan daarmee volgens de VSB indirect de continuïteit van ondernemingen, werkgelegenheid en investeringen raken.

Tegen deze achtergrond heeft de mogelijkheid om via beslag betaling af te dwingen een belangrijke functie. Het beslag is immers een juridisch instrument waarmee een schuldeiser kan proberen een afdwingbare vordering daadwerkelijk te innen. De voorgestelde wetgeving kan deze mogelijkheid volgens de VSB echter aanzienlijk beperken. Het op 26 juni 2026 ingediende initiatiefvoorstel voorziet in de opheffing van derdenbeslagen op banktegoeden en andere geldvorderingen van de Staat. Daarmee zouden ook reeds gelegde beslagen worden geraakt. Een verdergaande ontwerptekst voor wijziging van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering trekt de bescherming nog breder. Daarin worden onder meer staatsaandelen, royalty-inkomsten uit de mijnbouw, belastinginkomsten en bepaalde staatsgoederen onder een beslagverbod gebracht. Voor schuldeisers betekent dit dat de mogelijkheden om betaling af te dwingen aanzienlijk kunnen afnemen.

Een belangrijke aanleiding voor de voorstellen is volgens de toelichting het bestaan van meer dan tweehonderd oude, niet-opgeheven beslagen met een gezamenlijke geschatte waarde van ruim SRD 500 miljoen. Sommige beslagleggers of gemachtigden zouden niet langer traceerbaar zijn en over tientallen jaren zouden registraties bij betrokken instanties onvolledig zijn geraakt. De VSB betwist niet dat deze situatie moet worden aangepakt. Maar volgens de organisatie moet de overheid eerst haar administratie op orde brengen in plaats van het probleem generiek op schuldeisers af te wentelen.