Met 36 stemmen voor is dinsdag ingestemd met een wetswijziging die de regering tot eind 2027 vrijstelt van naleving van de Wet op de Staatsschuld. Daarmee wordt opnieuw een juridisch schild opgetrokken om decennia van slecht financieel beheer te maskeren, ten koste van toekomstige generaties.

 Wat bedoeld was als een wet om overmatig lenen en structureel begrotingstekort te voorkomen, is in de praktijk verworden tot een flexibel instrument, dat telkens wordt aangepast zodra de regering haar eigen normen overtreedt. Opeenvolgende regeringen, ongeacht politieke kleur, hebben steeds gebruik gemaakt van een zorgwekkend precedent: in plaats van verantwoordelijkheid te nemen voor financieel wanbeheer, wordt de wet herschreven om het probleem te legitimeren. Er zijn deze keer wel veiligheidskleppen ingebouwd om ongebreideld lenen te voorkomen. “We hebben geleerd uit het verleden”, is door meerdere parlementariërs gesteld. Alle nieuwe leningen zullen eerst met het parlement worden gecommuniceerd.

 Volgens minister van Financiën en Planning, Adelien Wijnerman, is de gisteren goedgekeurde wijziging van de staatsschuldwet noodzakelijk om de overheid juridisch te beschermen tegen de schuldenpositie, die tegen eind augustus 2025 is opgelopen tot 98,6 procent van het bruto binnenlands product (bbp), ver boven de wettelijk toegestane 60 procent. De totale schuld bedraagt inmiddels ongeveer SRD 145 miljard.

De zogenoemde “juridische reparatie” biedt de regering de ruimte om nieuwe leningen aan te gaan, met een noodzakelijk karakter. In theorie zijn er veiligheidskleppen ingebouwd om ongebreideld lenen te voorkomen, maar in de praktijk blijken regeringen keer op keer moeite te hebben met het naleven van dergelijke beperkingen.

 De Wet op de Staatschuld is gisteren voor de negende keer gewijzigd als ad-hoc-oplossing. DNA onderkent wel dat het steeds sleutelen aan de staatsschuldenwet geen verstandige aanpak is. Er zal uiteindelijk een nieuwe wet geslagen moeten worden die voldoet aan de hedendaagse realiteit.