UNIVERSUM - NASA probeert al jaren ruimtetelescoop Swift (de officiële naam is Neil Gehrels Swift Observatory) te redden van een brandende ondergang in de atmosfeer.

Op papier leek het plan simpel: lanceer een reddingssatelliet die de telescoop met grote armen vastgrijpt en terugbrengt naar een hogere baan om de aarde. In de praktijk blijkt het echter weerbarstig, want inmiddels is die reddingssatelliet deels onbestuurbaar geraakt. Swift is een belangrijk wetenschappelijk instrument dat sinds 2004 op een hoogte van 600 kilometer gammastralen onderzoekt. Die stralen komen vrij bij de krachtigste explosies in het heelal, zoals het instorten van zware sterren of het samensmelten van neutronensterren. Oorspronkelijk was gerekend op een levensduur van ruim twee jaar, maar de telescoop bleef jarenlang in trouwe dienst en is nog altijd essentieel voor wetenschappers. Omdat Swift oorspronkelijk maar kort gebruikt zou worden, kreeg de satelliet geen eigen voorstuwingsmiddelen mee. Daardoor cirkelt hij stuurloos en daalt hij met elke draai om de aarde wat verder. Vliegt Swift nog maar op 375 kilometer hoogte. Voor NASA is het verlies een flinke aderlating voor de wetenschap. De situatie versnelde door grote zonnestormen in 2024 en 2025, waardoor het proces van dalen ineens veel sneller ging. NASA had plotseling haast. Een commercieel ruimtevaartbedrijf kreeg de opdracht om de reddingssatelliet Link te bouwen, die Swift terug naar zijn oorspronkelijke baan zou brengen. Iets dergelijks was nog nooit eerder gedaan. De bouw moest in minder dan een jaar klaar zijn. Link werd begin vorige maand gelanceerd, maar al snel bleek de satelliet moeilijk te besturen. De missie, die meer dan 20 miljoen euro kostte, is volgens NASA inmiddels mislukt. (NOS)