Daarvoor heeft NAVO-topman Mark Rutte, die stelt dat te veel lidstaten ‘stilletjes achteroverleunen’, gewaarschuwd. "Te veel landen voelen de urgentie niet", zei Rutte tijdens een bezoek aan Berlijn. Bijna precies een jaar geleden, vlak na zijn aantreden als secretaris-generaal van het bondgenootschap, probeerde Rutte de inwoners van de NAVO-landen al wakker te schudden. De 32 lidstaten moesten een ‘oorlogsmentaliteit’ aannemen, stelde hij. Nu haalt hij zelfs de beide wereldoorlogen aan als voorbeelden waarop de NAVO zich moet voorbereiden. "Te veel landen denken dat de tijd aan onze kant staat." Maar "wij zijn Ruslands volgende doelwit", zei Rutte donderdag in de Duitse hoofdstad in een speech voor hoogwaardigheidsbekleders, diplomaten en defensie-experts.

Oekraïne staat voorlopig tussen Rusland en de rest van Europa in, maar het land staat onder zware druk en gaat volgens velen de moeilijkste winter tot nu toe in. Daarom ‘is het tijd voor actie’, zei de NAVO-baas. Als Oekraïne verliest en door Rusland wordt bezet, staat Rusland op de stoep van de NAVO, stelt Rutte. Het gevaar van een Russische aanval zou ‘aanzienlijk’ groeien. Nederland en de andere lidstaten zouden veel meer militairen en materieel naar de oostgrens moeten sturen.

Als Europa Oekraïne de oorlog tegen Rusland laat verliezen, betaalt het een hoge prijs, waarschuwt Rutte. Daarbij verbleken de extra defensie-uitgaven die de NAVO-landen op de top in Den Haag hebben afgesproken. Het overeengekomen percentage van 3,5 procent van de economie zou ‘enorm’ moeten stijgen. En wel onmiddellijk.

De voormalige VVD-premier schetst een economische noodtoestand met pijnlijke financiële ingrepen, noodbegrotingen, bezuinigingen en ontwrichting van de economie. "Het is onvermijdelijk en absoluut noodzakelijk om onze bevolking te beschermen." De afloop van de oorlog in Oekraïne is ook belangrijk voor de VS, stelde Rutte. Het lot van het land is bepalend voor de Europese veiligheid en dat is volgens hem weer cruciaal voor de VS. Onder de Amerikaanse president Donald Trump treden de VS niet langer op als bondgenoot van Oekraïne, maar als bemiddelaar. Rutte rekent op de NAVO-landen om Oekraïne extra geld te geven voor de Amerikaanse wapens, waar het moeilijk zonder kan. Europa maakte het opdrogen van de Amerikaanse steun aanvankelijk nog goed, maar de geldstroom hapert momenteel volgens onderzoekers. (NU)