Volgens haar gaat het niet enkel om individuele gevallen van diefstal, maar om een diepgeworteld systeem dat stap voor stap moet worden ontmanteld. “Elke corruptieve handeling is even verwerpelijk, waar die ook plaatsvindt”, zegt Simons.

Zij benadrukte dat de strijd tegen corruptie alleen geloofwaardig kan zijn als de overheid zelf het goede voorbeeld geeft. Ze verwees naar de Anticorruptiewet, die ambtenaren en politieke gezagsdragers verplicht om hun bezittingen en belangen te registreren. “Het volk heeft vaak gehoord dat regeringen corruptie zullen bestrijden, maar men wil eindelijk vertrouwen hebben dat het ook echt gaat gebeuren”, zei ze. Volgens Simons wordt er momenteel hard gewerkt om ervoor te zorgen dat de vereiste verklaringen bij de notaris worden ingediend, en dat dit proces uiterlijk begin volgend jaar volledig afgerond moet zijn.

Toch pleit de president voor meer transparantie in de uitvoering van deze wet. Op dit moment worden de verklaringen in verzegelde enveloppen bewaard, zonder dat het publiek weet wat erin staat. “We moeten bekijken of we dat systeem kunnen openstellen, want openheid vergroot het vertrouwen”, aldus Simons.

De president beschreef corruptie niet als een reeks incidenten, maar als een systeem dat in de loop der jaren in de structuren van de overheid is geslopen. “Wie ooit heeft gezien hoe dingen aan elkaar zitten, weet dat mensen soms genoodzaakt worden om oneerlijke handelingen te verrichten om hun werk te kunnen doen. En als daar niets tegen gebeurt, wordt dat een gewoonte”, zei ze.

Simons waarschuwde dat het gebrek aan checks and balances binnen instellingen ertoe leidt dat integere medewerkers worden weggedrukt. “Wanneer iemand iets durft aan te kaarten, wordt die persoon vaak verwijderd of buitengesloten. Zo ontstaat een cultuur waarin men liever wegkijkt dan spreekt”, zei ze. Volgens haar is het daarom essentieel om interne controlemechanismen te versterken en een cultuur van verantwoordelijkheid te creëren.

Het staatshoofd kondigde aan dat de regering de Anticorruptiecommissie nieuw leven inblaast. Deze commissie werd eerder ingesteld om structurele zwakheden in overheidsorganisaties te identificeren en te corrigeren, maar functioneerde de afgelopen jaren niet optimaal. “We moeten niet wachten tot er corruptie wordt ontdekt. De commissie moet actief nagaan waar de risico’s liggen en aanbevelingen doen om misstanden te voorkomen”, verklaarde Simons.

Het staatshoofd erkent dat de strijd tegen corruptie niet van de ene dag op de andere kan worden gewonnen, maar ze benadrukt dat het proces moet beginnen met bewustwording. “Veel mensen beseffen niet eens dat bepaalde handelingen corrupt zijn. We moeten dat inzicht vergroten en tegelijk bescherming bieden aan eerlijke ambtenaren die niet mee willen doen aan verkeerde praktijken”, zei ze. Simons kondigde tot slot aan dat de Anticorruptiecommissie in 2026 wordt uitgebreid om haar taken beter te kunnen uitvoeren. “We gaan dit niet meer overlaten aan toevalligheden. Corruptie bestrijden is geen slogan, het is een structurele hervorming die we samen moeten dragen.”