PARAMARIBO – Kunstmatige intelligentie biedt advocaten nieuwe mogelijkheden, maar ontslaat hen niet van hun professionele verantwoordelijkheid.

De advocaat blijft volgens de Surinaamse Orde van Advocaten (SOVA) verantwoordelijk voor het uiteindelijke juridische oordeel, ook wanneer AI wordt ingezet. Deken Elleson Fraenk stond tijdens de opening van het zittingsjaar 2026-2027 uitgebreid stil bij de invloed van nieuwe technologie op de advocatuur. Volgens haar kan AI worden gebruikt om efficiënter te werken, informatie te analyseren en bepaalde onderdelen van het juridische werk te ondersteunen. Tegelijkertijd brengt het gebruik van AI nieuwe vragen met zich mee. Fraenk noemt onder meer vertrouwelijkheid, deskundigheid en betrouwbaarheid als aandachtspunten. De technologie kan volgens de SOVA daarom niet worden beschouwd als een vervanging van de professionele beoordeling door de advocaat. Juist wanneer systemen steeds meer mogelijkheden bieden, blijft het volgens Fraenk noodzakelijk dat de advocaat kritisch beoordeelt wat met die technologie wordt gedaan. Daarbij blijft de advocaat zelf verantwoordelijk voor het resultaat van het juridische werk. Een fout of onjuiste uitkomst kan volgens die benadering niet worden afgeschoven op de technologie die daarvoor is gebruikt.
De ontwikkeling stelt volgens de SOVA ook nieuwe eisen aan de deskundigheid van advocaten. Permanente educatie is daarom van groot belang. Advocaten moeten zich niet alleen juridisch blijven ontwikkelen, maar ook beschikken over de digitale vaardigheden die nodig zijn om nieuwe technologie verantwoord toe te passen.
De opkomst van AI wordt door de Orde geplaatst binnen een bredere verandering van de advocatuur. Niet alleen wetgeving verandert, maar ook de manier waarop juridische dienstverlening wordt verleend. Volgens Fraenk moet de advocatuur die ontwikkeling niet negeren. Tegelijkertijd moet innovatie volgens haar gepaard gaan met bewustzijn van de risico’s. De kern van de boodschap van de SOVA is daarmee dat technologie het juridische werk kan ondersteunen, maar de professionele verantwoordelijkheid niet overneemt. De advocaat blijft degene die moet kunnen uitleggen waarom een bepaald juridisch oordeel wordt ingenomen en die daarvoor verantwoordelijkheid draagt.