Jennifer van Dijk-Silos van het Anti-Fraude Platform (AFP) slaat alarm en spreekt van een “manifestatie van incompetentie”.

Silos stelt dat de stemrechten van talloze burgers structureel zijn geschonden. Volgens haar hebben verschillende stembureaus burgers onterecht de toegang tot het stemproces geweigerd. Dit ging niet alleen om technische mankementen, maar ook om opzettelijke fouten van slecht getraind personeel.

Vele burgers verschenen op tijd bij het stembureau, maar werden geweigerd omdat zij volgens het systeem al zouden hebben gestemd. “In sommige gevallen was de oproepingskaart wel aanwezig, maar had het digitale systeem hen foutief afgevinkt,” aldus Silos. Dit wijst op systematische fouten binnen het digitale stemsysteem. Sommige mensen stonden volgens het register zelfs te boek als gevangenen, terwijl ze dat nooit zijn geweest.

Een bijzonder ernstig incident vond plaats bij stembureau 400. Daar zou om 18.30 uur de ordedienst hebben bepaald dat niemand in de rij nog mocht stemmen, terwijl de kiesregeling stemrecht garandeert aan iedereen die vóór 19.00 uur in de rij staat. “Dit is een directe schending van de kieswet.”

Niet alleen zijn de mensenrechten van burgers aangetast, ook het vertrouwen in de transparantie van de verkiezingen heeft een forse deuk opgelopen. Meerdere meldingen suggereren dat het ICT-systeem waarmee stemdata worden verzameld en verwerkt, in handen is van een politiek kamp. Zo zou het ICT-centrum van de VHP zijn gevestigd in een gebouw van luchtvaartmaatschappij SLM en zwaar bewaakt worden.

Er kwamen ook signalen binnen dat bepaalde etnische groepen systematisch werden geweigerd of tegengewerkt bij het uitbrengen van hun stem. Silos bevestigt dat zij deze klachten serieus onderzoekt en noemt dit “een gevaarlijk precedent voor de democratie.” Hoewel zij voorzichtige bewoordingen gebruikt, spreekt Silos van duidelijke indicatoren dat structurele uitsluiting van burgers op grote schaal heeft plaatsgevonden.

Hoewel Silos hoopt dat veel fouten voortkomen uit chaos en onkunde, sluit ze opzettelijke manipulatie niet uit. “Het patroon van gebeurtenissen, vanaf de kandidaatstelling tot nu, wijst op een scenario waarin er doelbewust is gestuurd op een bepaalde uitslag.” Ze spreekt van pogingen tot ‘stemmen in troebel water’, waarbij chaos wordt gebruikt als dekmantel voor manipulatie. “Als je je werk goed doet, vertrouwt iedereen je,” besluit Silos. “Maar wat we de afgelopen dagen hebben gezien, is het tegenovergestelde.”