Volgens de organisaties biedt de wet geen structurele oplossing voor het fundamentele vraagstuk van de collectieve grondenrechten van inheemse en tribale volken. Hoewel bescherming van woon- en leefgebieden wordt onderschreven, wordt de voorgestelde vijfkilometerzone als ontoereikend beschouwd. Traditionele leefgebieden laten zich volgens de organisaties niet afbakenen als een vaste cirkel rond een dorpskern. Jachtgebieden, visgronden, kostgrondjes, heilige plaatsen en andere gebieden van cultureel en economisch belang kunnen zich over veel grotere afstanden uitstrekken.

De organisaties plaatsen bovendien vraagtekens bij de trage uitvoering van de verplichtingen die Suriname heeft als gevolg van uitspraken van het Inter-Amerikaans Hof voor de Rechten van de Mens. Zij vrezen dat de afkondiging van een tijdelijke wet opnieuw kan worden aangegrepen om de daadwerkelijke wettelijke erkenning van collectieve grondenrechten voor zich uit te schuiven.

Een ander belangrijk bezwaar betreft de participatie van de betrokken gemeenschappen. Besluiten over hun traditionele grondgebieden mogen volgens Mulokot en haar partners niet worden genomen zonder daadwerkelijke en betekenisvolle betrokkenheid. Het principe van Free, Prior and Informed Consent (FPIC) moet volgens hen daadwerkelijk worden nageleefd. Gemeenschappen moeten voldoende tijd en ruimte krijgen om intern overleg te voeren en zelfstandig hun standpunt te bepalen.

De organisaties wijzen daarbij op de politieke geschiedenis van Suriname, waarin politieke en economische belangen volgens hen niet altijd ondergeschikt zijn geweest aan het algemeen belang. Grondenrechten mogen daarom geen politiek instrument worden en evenmin afhankelijk zijn van de regering die op een bepaald moment aan de macht is.

Mulokot en haar partners roepen president Jennifer Simons en de regering op niet overhaast tot afkondiging over te gaan. Zij verlangen eerst een breed en betekenisvol consultatieproces met de betrokken gemeenschappen. Daarnaast moet de regering een duidelijk tijdpad presenteren voor de uitvoering van de uitspraken van het Inter-Amerikaans Hof en de wettelijke erkenning van collectieve grondenrechten.

“Wij willen geen tijdelijke oplossing die een permanente oplossing opnieuw uitstelt”, stellen de organisaties. Zij eisen erkenning van hun rechten, bescherming van hun traditionele gebieden en respect voor de stem van de gemeenschappen. De verklaring wordt mede ondersteund door de Organisatie van Inheemsen in Suriname, Scv Juku Jume Maro, Stichting Key Holders of Sustainable Environment, de Vereniging van Saamaka Gemeenschappen, Making Waves en Inheems Kollectief Suriname.