De spanningen liepen op nadat onderhandelingen vastliepen: de VS voerde heffingen van 50 procent in op Canadese goederen ter waarde van zo'n 20 miljard dollar. Canada reageerde met importheffingen van 15 tot 50 procent op ongeveer zevenhonderd Amerikaanse producten, die op 8 september ingaan. Omdat de Canadese economie sterk verweven is met die van de VS, kijkt Canada nu sneller naar andere markten. Europa ligt voor de hand: via het vrijhandelsverdrag CETA bestaat al een raamwerk. De Canadese export naar de EU nam vorig jaar al fors toe, en de handelsoorlog kan die verschuiving versnellen.

RaboResearch onderzocht de kansen voor Nederlandse bedrijven door te kijken naar Amerikaanse producten die duurder worden en Europese producenten die het gat kunnen opvullen. De grootste kansen liggen in de machinebouw, aldus hoofdeconoom Hugo Erken. Denk aan hefmachines en vorkheftrucks, waarvoor in Canada heffingen van 15 tot 25 procent gaan gelden. Nederland heeft bedrijven die actief naar Canada exporteren. Ook verpakkingsmateriaal, aircosysteemonderdelen en bepaalde textielproducten bieden mogelijkheden, maar het gaat vooral om niches. Erken benadrukt wel dat het geen garantie is dat Europese machines een goed betaalbaar alternatief vormen voor Amerikaanse. Landbouw lijkt logisch, maar ligt ingewikkelder. Zo wordt Amerikaanse kaas duurder door de tegenheffingen, maar Amerikaanse producenten leveren vooral goedkopere kaas (cheddar, mozzarella), terwijl Europeanen zich richten op duurdere kazen. "Je hebt kaas en je hebt kaas", zegt Erken. Europeanen kunnen niet zomaar in dat gat springen. Bovendien beschermt Canada zijn zuivelmarkt sterk; boven het CETA-quotum gelden zeer hoge invoerheffingen.

Ook Canada kan voor Europa interessanter worden als leverancier van energie en grondstoffen zoals olie, gas, ijzererts, aluminium en nikkel. Daarnaast heeft Canada sterke lucht- en ruimtevaart- en cybersecuritysectoren. Nu Europese landen hun defensie-uitgaven verhogen, kan nauwere samenwerking met Canada interessant zijn, ook wat kennis en technologie betreft. Toch moeten de kansen niet worden overdreven. Canada ligt ver weg en is voor Nederland een relatief kleine handelspartner: slechts ruim 1 procent van de Nederlandse export gaat erheen, tegenover ruim 20 procent naar Duitsland. Gastonderzoeker Paul van den Noord waarschuwt dat handelsstromen niet zomaar verschuiven: toeleveringsketens worden langer en duurder bij een oversteek van de oceaan. Daarnaast blijft een handelsoorlog slecht nieuws voor de wereldeconomie, die verzeild kan raken in een "grote vertrouwensdeuk". (Nu)