Volgens het ministerie speelde ze als hoofdinstructeur een belangrijke rol bij het vrouwelijke terreur bataljon Nusaybah Katibah.

Volgens het ministerie is de in Somalië geboren Nederlandse in 2014 naar Syrië gereisd waar ze zich aansloot bij IS. De terreurgroep trainde haar in het gebruik van wapens, explosieven en zelfmoordoperaties. Ook zou ze nieuwe leden hebben geronseld en haar geloofsgenoten hebben opgeroepen om zelfmoordaanslagen te plegen, ook in het buitenland. Essa leidde een groep die met gewelddadige hand de islamitische wet handhaafde bij andere vrouwen. Ze zou lijfstraffen hebben uitgevaardigd en zelfs opdracht hebben gegeven tot executie en moord.

Het vrouwenbataljon Nusaybah Katibah (IS-NK) is vernoemd naar Nusaybah, in de traditieverhalen de eerste bekeerlinge tot de islam. De eenheid werd in 2016 opgericht in de Syrische hoofdstad Raqqa, destijds de hoofdstad van het kalifaat. Veel Nederlandse aanhangers vestigden zich in de stad. IS-NK had honderden getrainde leden en bestaat nog steeds ondanks de instorting van het terreur kalifaat. Volgens de Amerikanen vormt de groep nog steeds een gevaar, ook voor Westerse landen.

Een aantal teruggekeerde Westerse jihadvrouwen is al veroordeeld omdat ze deelnamen aan IS-NK. Justitie verdacht de Goudse jihadvrouw Ilham B. ervan dat ze bij die groep had gezeten, maar in hoger beroep bleek daarvoor te weinig bewijs. De Amerikaanse Allison Fluke werd in 2022 wel als leider van de groep veroordeeld tot 20 jaar cel. Een andere vrouw, de Duitse Marcia M., had electronica gemaakt voor bomgordels. Carla-Josephine S., ook een Duitse IS’er, werd veroordeeld omdat ze haar kinderen liet meedraaien in IS-trainingen. De jongste was pas zes.

De Amerikanen beschuldigen de Nederlandse Essa ervan dat ze verschillende ontvoerde kinderen gevangen hield. Zoals de Amerikaanse broertjes en zusjes Yusuf en Zahra Shikder, van wie de moeder was gesneuveld bij een aanval. De moeder had haar kinderen in 2015 zonder toestemming van hun vader ontvoerd naar Syrië. (De Telegraaf)