
GROENLAND - President Trump herhaalde onlangs dat hij Groenland wil. Het Witte Huis suggereerde eerder dat de VS mogelijk militair geweld niet uitsluit.

Deskundigen vragen zich af of dit echt om veiligheid gaat; Groenland is strategisch gelegen en rijk aan zeldzame grondstoffen, maar is autonoom deel van Denemarken en een NAVO-lid.
Belang van Groenland voor de VS:
De VS is al lang militair actief in Groenland, sinds de Tweede Wereldoorlog. Er zijn oude bases en de actieve Pituffik Space Base, van waaruit ballistische raketten richting Rusland of Europa waargenomen kunnen worden.
Een verdrag uit 1951 laat uitbreiding toe, mits de Groenlandse bevolking vooraf wordt geraadpleegd. Er is volgens experts een lange geschiedenis van Amerikaanse aanwezigheid, waardoor inlijving militair niet noodzakelijk lijkt. Denemarken en de VS hebben eerder samengewerkt tegen pogingen van China om vliegvelden en mijnbouw in Groenland te ontwikkelen.
Grondstoffen en hun belang:
Groenland herbergt cruciale mineralen, waaronder uranium en zeldzame aardmetalen die belangrijk zijn voor militaire technologieën. Smeltende sneeuw maakt deze grondstoffen makkelijker bereikbaar, maar infrastructuur ontbreekt vaak.
Europese landen willen minder afhankelijk worden van China, dat lange tijd een dominante rol heeft in mijnbouw en raffinage. Zeldzame aardmetalen kunnen in conflicten als drukmiddel worden ingezet, dus Europese belangstelling is groot.
De VS kan verschillende strategieën gebruiken om toegang tot Groenlandse grondstoffen te verkrijgen: onderhandelingen voor veilige mijnbouw met garanties voor inwoners, dreigementen met militair ingrijpen of afdwingen van voorkeursbehandeling voor Amerikaanse bedrijven, of ruil van grondstoffen tegen militaire bescherming.
Gaat het alleen om grondstoffen?
Nee. De ligging van scheepvaart en invloedssferen spelen eveneens een grote rol. Met Groenland erbij zou de VS qua oppervlakte aanzienlijk groter worden (ruim 2,166 miljoen km², meer dan 51 keer Nederland). De kwestie draait dus ook om geopolitieke invloed en zichtbaarheid op de wereldkaart.
Huidige situatie en toekomst:
De NAVO onderzoekt een Groenland Missie om Trump te kalmeren. De Deense minister van Buitenlandse Zaken bezoekt de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken om diplomatiek vertrouwen te herstellen.
Groenland en Denemarken blijven weerstand bieden aan onbedoelde militaire acties, zelfs als Trump dreigt met militaire middelen. Diplomatie blijft de belangrijkste route, terwijl NAVO-bondgenoten mogelijke drukmiddelen overwegen om escalatie te voorkomen. (NOS)

