whole of society’-benadering. Tijdens een recente webinar werd uitgebreid toegelicht hoe meerdere ministeries, districtscommissarissen en maatschappelijke instellingen zijn betrokken bij de bestrijding. Toch roept de praktijk vragen op over samenhang, uitvoering en duurzaamheid van deze aanpak.

 De coördinatie zou al vroeg zijn ingezet. De minister van Volksgezondheid overlegde met Openbare Werken en Openbaar Groen, waarna in buurten met bevestigde gevallen opruim- en bestrijdingsacties zijn gestart. Ook zijn districtscommissarissen geïnformeerd en gevraagd om in hun ressorten plannen te maken voor het terugdringen van de muggenpopulatie.

 Op papier klinkt dit daadkrachtig. In werkelijkheid blijkt de uitvoering sterk afhankelijk van lokale capaciteit en initiatief. Niet alle districten beschikken over dezelfde middelen, mankracht of logistieke ondersteuning. De verantwoordelijkheid wordt breed gedeeld, maar daarmee ook versnipperd.

 Tijdens de webinar werd erkend dat het verplaatsen van afval en vegetatie risico’s met zich meebrengt. Wie broedplaatsen opruimt, maar het afval elders onverantwoord dumpt, creëert nieuwe problemen. Dat vraagt om strakke regie en toezicht, juist op lokaal niveau. Of die controle overal gewaarborgd is, blijft onduidelijk.

 Ook scholen, kerken en andere instellingen worden betrokken bij preventie. Schoolkinderen worden geadviseerd om lange kleding te dragen en muggenspray te gebruiken, en scholen moeten broedplaatsen verwijderen. Dat vergt echter voortdurende inzet en middelen, terwijl scholen zelf vaak kampen met beperkte budgetten en onderhoudsachterstanden.

 Opvallend is dat de bestrijding van chikungunya nadrukkelijk wordt gepresenteerd als een gezamenlijke verantwoordelijkheid, terwijl de centrale aansturing kwetsbaar blijft door gebrekkige data en rapportage. Zonder betrouwbare informatie over waar besmettingen plaatsvinden, dreigt de ‘whole of government’-aanpak te verzanden in algemene acties zonder gerichte impact.

 De webinar liet zien dat veel acties reactief zijn: na een bevestigd geval volgt opruimen. Preventie vóórdat besmettingen plaatsvinden, krijgt minder aandacht. Daarmee blijft het beleid achter de feiten aanlopen, zeker nu de uitbraak zich in een expansiefase bevindt.

 De slogan ‘whole of society’ klinkt ambitieus, maar vereist meer dan goede intenties. In de huidige vorm dreigt zij vooral een erkenning te worden van hoe groot de uitdaging is – en hoe beperkt de grip erop nog steeds blijft.