moet de oplossing niet gezocht worden in hogere belastingtarieven, maar in een grondige hervorming van de Belastingdienst en een striktere aanpak van bestaande achterstanden en inefficiëntie. De kwestie van belastinginning is voor opeenvolgende regeringen een gevoelig onderwerp geweest. Voor veel burgers roept het woord “belasting” onmiddellijk zorgen op over extra lasten en minder koopkracht. Tijdens een gesprek over de hervormingen binnen de Belastingdienst benadrukte president Simons echter dat de koers anders is dan velen denken. Volgens het staatshoofd heeft de overheid de inkomsten van de staat dringend nodig om economische stabiliteit te kunnen waarborgen, maar daarbij moet voorkomen worden dat de gewone burger verder onder druk komt te staan.

“De inkomsten van de staat zijn bijzonder belangrijk. We willen ze verhogen zonder de gewone burger verder te belasten”, zegt Simons. Volgens de president bestaan de inkomsten van de overheid niet uitsluitend uit belastingmiddelen, maar ook uit andere bijdragen en inkomstenstromen. Toch blijft belastinginning een essentieel onderdeel van de staatsfinanciën.

Directeur Lautan-Wijnerman zegt dat vanaf het aantreden van de nieuwe regering gekeken is naar alternatieve manieren om de inkomsten te vergroten zonder tarieven te verhogen. “Je kan aan de ene kant tarieven verhogen, maar je kan ook via handhaving, verbetering en organisatieversterking werken aan hogere inkomsten”, legt zij uit. Volgens haar bleek al snel dat er verschillende structurele problemen binnen de dienst bestonden. Achterstanden hadden zich jarenlang opgestapeld, controles verliepen niet altijd effectief en interne processen moesten worden verbeterd. Daarom werd gekozen voor een hervormingstraject dat op twee afzonderlijke sporen loopt.

Het eerste spoor richt zich op de modernisering van de organisatie zelf. Een in 2024 aangenomen wet moet uiteindelijk leiden tot een meer zelfstandig opererende belastingorganisatie binnen de overheid. Het tweede spoor richt zich op de modernisering van het belastingstelsel. Suriname zette enkele jaren geleden al een belangrijke stap met de invoering van de Belasting Toegevoegde Waarde (BTW), maar volgens Lautan-Wijnerman blijft verdere herziening noodzakelijk. “Als je effectief en efficiënt wilt werken, moet je zowel je organisatie als je belastingstructuur aanpassen”, zegt zij.

De hervormingen lijken inmiddels de eerste financiële effecten te tonen. Volgens de directeur zijn reeds maatregelen genomen die aantoonbaar hebben geleid tot hogere staatsinkomsten zonder dat burgers rechtstreeks nieuwe lasten kregen opgelegd. Een belangrijk voorbeeld is het wegwerken van bestaande achterstanden. “Het ging om zaken die eigenlijk al veel eerder hadden moeten gebeuren”, zegt de directeur. Ook de controles bij de douane zijn opgevoerd. Daarnaast werd een saneringsregeling ingevoerd voor belastingplichtigen die achterstanden hadden tot en met 2023. Door die regeling kregen burgers en bedrijven de mogelijkheid om openstaande belastingverplichtingen af te lossen zonder renteverplichtingen.

Volgens Lautan-Wijnerman heeft die aanpak geleid tot een aanzienlijke toename van de inkomsten. Toch erkennen zowel Simons als Lautan-Wijnerman dat de hervormingen zich nog in een beginfase bevinden. Het uiteindelijke doel is om de Belastingdienst om te vormen tot een moderne organisatie die niet uitsluitend gericht is op traditionele fiscale inning, maar breder kijkt naar inkomstenbeheer. Daarnaast moet de hervorming bijdragen aan een stabiel sociaal-economisch klimaat.