Er gaan vele miljarden extra naar defensie en stikstof, maar er wordt ook gesneden in de zorg en de sociale zekerheid. Het vrijdag gepresenteerde coalitieakkoord met de titel ‘Aan de slag’ heeft twee gezichten. Enerzijds zijn er grote ambities door te laten zien dat je met drie verschillende politieke stromingen wel hervormingen kunt doorvoeren. Zoals Nederland van het stikstofslot halen, en deze keer wel de broodnodige 100.000 woningen per jaar te bouwen om de woningcrisis op te lossen. Tegelijkertijd waarschuwen de partijen dat het niet meer vanzelfsprekend is dat kinderen het beter krijgen dan hun ouders. Dat kan nog wel. "Maar we zijn ook realistisch, want het gaat niet vanzelf", schrijven de partijen in het akkoord.

De toon is optimistisch, met de nadruk op samenwerken en laten zien dat het sluiten van compromissen geen vies woord is. Beide elementen ontbraken volledig bij het vorige kabinet. CDA-leider Henri Bontenbal wilde geen sneer uitdelen aan de vorige coalitie, zei hij woensdag nog. Maar het voorwoord van het akkoord vermeldt fijntjes dat ‘schelden op X niet de norm is, omdat de grote meerderheid dat niet normaal vindt’. De compromissen zien we bijvoorbeeld terug in de asielplannen. Wat de partijen betreft, moeten de asielwetten die nu in de Eerste Kamer voorliggen, gewoon worden doorgezet als de senaat deze aanneemt. Terwijl D66 tegen die wetten was, en ook het CDA had in eerste instantie twijfels. Een stevig asielbeleid is vooral voor de VVD belangrijk. Dus komen er boven op die wetten nog een paar extra nationale maatregelen, zoals de mogelijkheid om noodmaatregelen te treffen als er ineens veel meer mensen asiel aanvragen dan gedacht. Tegelijkertijd blijft de spreidingswet wel behouden. (NU)