PARAMARIBO – De Surinaamse Begrafeniswet van 1959 voldoet niet meer aan de huidige praktijk rond grafruiming en zorgt voor rechtsonzekerheid bij nabestaanden. Tot die conclusie komt Andy Alimoenadi,...

onderinspecteur van politie en coördinator interne beveiliging bij het Openbaar Ministerie (OM), in zijn afstudeeronderzoek aan de Anton de Kom Universiteit van Suriname (AdeKUS). Alimoenadi studeerde op 28 februari af met een onderzoek naar de juridische en praktische uitvoering van grafruiming in Suriname. Daarbij keek hij specifiek naar de spanningen die ontstaan tussen wettelijke regels en de uiteenlopende religieuze en culturele opvattingen over grafrust binnen de Surinaamse samenleving.
Volgens de huidige Begrafeniswet mogen graven pas na een minimale termijn van twintig jaar worden geruimd. De regeling is bedoeld om ruimtegebrek op begraafplaatsen tegen te gaan. Echter, In de praktijk blijkt de uitvoering allesbehalve duidelijk en uniform.
Uit het onderzoek blijkt dat nabestaanden vaak onvoldoende worden geïnformeerd over voorgenomen grafruimingen. Ook bestaan er grote tekortkomingen bij de registratie van grafrechten en ontbreekt in veel gevallen een heldere procedure voor bezwaar. Hierdoor ontstaan volgens Alimoenadi situaties van rechtsonzekerheid en ongelijke behandeling.
De onderzoeker stelt dat de wet weliswaar bevoegdheden geeft om graven te ruimen, maar nauwelijks duidelijke richtlijnen bevat over hoe dat zorgvuldig en transparant moet gebeuren. Hierdoor hanteren verschillende begraafplaatsen hun eigen werkwijzen, wat leidt tot verwarring en frustratie bij families van overledenen.
Ook de toezichthoudende rol van het OM blijkt volgens het onderzoek beperkt. Hoewel het OM volgens de wet toezicht moet houden op voorgenomen grafruimingen, ontbreken concrete toetsings- en handhavingsmogelijkheden. Daardoor blijft het toezicht grotendeels reactief in plaats van preventief.
Alimoenadi concludeert dat een integrale herziening van de Begrafeniswet dringend noodzakelijk is. Volgens hem moeten er duidelijke wettelijke regels komen voor communicatie met nabestaanden, registratie van grafrechten, toezicht en rechtsbescherming.
Als onderdeel van zijn onderzoek heeft hij ook een concreet wetsvoorstel uitgewerkt. Dat moet bijdragen aan meer transparantie, rechtszekerheid en uniforme procedures rond grafruiming in Suriname.