te gaan dan de waarborgen die nodig zijn om kwaliteit en onafhankelijkheid te garanderen. In haar toespraak bij de toelating van nieuwe advocaat-stagiaires schetste deken Elleson Fraenk een rechtsorde in transitie, waarin modernisering kansen biedt, maar ook serieuze risico’s blootlegt.

 De invoering van het Nieuw Burgerlijk Wetboek en het Nieuw Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering heeft het juridische speelveld ingrijpend gewijzigd. Van advocaten wordt meer verwacht dan ooit: diepgaande voorbereiding, heldere processtukken en een actieve bijdrage aan rechtsontwikkeling. Vakbekwaamheid is volgens Fraenk geen statisch gegeven meer, maar een permanente opdracht.

Tegelijkertijd waarschuwde zij dat hervormingen alleen zinvol zijn als zij zorgvuldig worden uitgevoerd en breed worden gedragen. Tijdens recente congressen over de toekomst van de Surinaamse rechtspleging kwamen voorstellen aan bod over een mogelijke derde instantie en wijzigingen binnen de staande magistratuur. Die discussies zijn legitiem, maar vragen volgens de Orde om meer dan politieke wil alleen. Onafhankelijkheid, deskundigheid en een zuiver oogmerk moeten centraal staan.

Fraenk benadrukte dat veranderingen in de rechtspleging directe gevolgen hebben voor de bescherming van de rechtszoekende. Hervormingen mogen daarom niet worden gebaseerd op hoop of toeval, maar moeten rusten op consensus en rechtsstatelijke principes. Zonder dat risico’s zorgvuldig worden afgewogen, bestaat het gevaar dat goedbedoelde aanpassingen leiden tot nieuwe problemen.

Ook binnen de advocatuur zelf is reflectie noodzakelijk. Het handelen van individuele advocaten kan volgens de deken de reputatie van het hele beroep schaden, zeker wanneer sprake is van mogelijke strafrechtelijke onderzoeken. Tegelijkertijd pleitte zij voor terughoudendheid en zorgvuldigheid in de publieke discussie. Verdenkingen mogen niet worden verward met vastgestelde feiten en waarheidsvinding verdraagt geen voorbarige conclusies.

Daarbij speelt het tuchtrecht een sleutelrol. Met het aflopen van de termijn van het Advocaten Tuchtcollege staat de beroepsgroep voor een belangrijk moment. Zelfregulering en zelftoezicht zijn randvoorwaarden voor de onafhankelijkheid van de advocaat, maar functioneren alleen als het tuchtrecht deskundig en onafhankelijk wordt gedragen. De oproep aan advocaten om bewust te stemmen bij de komende verkiezingen is dan ook meer dan formeel; het raakt de kern van het beroep.

Een ander structureel knelpunt is de opleiding van advocaat-stagiaires. Hoewel voltijdse stage essentieel is voor kwaliteitsvorming, maakt de huidige financieel-economische situatie dat steeds moeilijker. Veel kantoren kunnen geen volwaardig salaris bieden, waardoor stagiaires noodgedwongen andere werkzaamheden moeten verrichten. Dit zet niet alleen hun opleiding onder druk, maar ook de toekomstige kwaliteit en toegankelijkheid van de advocatuur.

Volgens Fraenk mag het beroep niet verworden tot een privilege voor wie het zich kan permitteren. Het ontbreken van structurele financiering ondermijnt gelijke toegang tot het vak. De Orde van Advocaten heeft daarom de noodzaak van onderwijsfinanciering voor advocaat-stagiaires onder de aandacht gebracht van de minister van Onderwijs, Wetenschap en Cultuur met de hoop op ondersteuning via bestaande fondsen.