De wetenschappers schatten de afdrukken op zo'n 355 miljoen jaar oud, waarmee dergelijke landdieren 35 miljoen jaar eerder rondliepen op aarde dan werd gedacht. Volgens de wetenschappers werpt hun vondst, die gisteren werd gepubliceerd in het wetenschappelijke vakblad Nature, een nieuw licht op de evolutie van landdieren. Die evolutie zou sneller zijn gegaan dan eerder werd aangenomen.

Het gaat om in totaal zeventien pootafdrukken op een zandstenen rots van een halve meter, die zijn achtergelaten door een hagedisachtig dier die op dat moment waarschijnlijk in de modder van een rivieroever liep. De afdrukken meten tussen de 3 en 4 centimeter en het dier was naar schatting tussen de 60 en 80 centimeter lang. Dat blijft alleen giswerk, zo benadrukken de onderzoekers, want er zijn verder geen afdrukken van een staart of lijf gevonden. Ook zijn er geen gefossiliseerde delen van het lijf van het dier aangetroffen.

De afdrukken werden gevonden in een plaats ten noordoosten van Melbourne, in deelstaat Victoria. De vondst is bijzonder, omdat de afdrukken aanzienlijk ouder zijn dan de voorheen oudste afdrukken van een reptiel: 320 miljoen jaar, aangetroffen in Canada. Het suggereert volgens paleontologen van de universiteit van het Zweedse Uppsala die het onderzoek uitvoerden dat dieren eerder uitsluitend op land leefden dan werd vermoed. Zo'n 400 miljoen jaar geleden verlieten de eerste gewervelde dieren de zee. Dat waren amfibie-achtigen, die voor hun voortplanting afhankelijk bleven van water. Maar de pootafdrukken van de reptielen geven blijk van klauwen, en enkel dieren die alleen op land leven ontwikkelden klauwen en harde nagels.

Maarten de Rijke, paleontoloog en curator bij het Oertijdmuseum in Boxtel, noemt de vondst van de pootafdrukken "heel belangrijk", ook omdat andere, soortgelijke oude pootafdrukken enkel op het noordelijk halfrond zijn gevonden. "Dit vertelt ons heel veel over de evolutie van de eerste viervoeters op het land", legt De Rijke uit. "Die leefden toen in een omslagpunt voor de wereld, in het vroege Carboon. Dat was een tijd met enorme regenwouden en veel zuurstof in de lucht. Er gebeurde heel veel, maar over het leven in die tijd weten we nog heel weinig." (NOS/Uppsala Universiteit)