De ondernemersorganisatie waarschuwt dat de voorgestelde verruiming van beslagverboden de rechtsbescherming van burgers en bedrijven ernstig kan aantasten en de overheid in een uitzonderingspositie kan plaatsen.

De VSB heeft haar bedenkingen geuit naar aanleiding van twee voorstellen die momenteel onderwerp van discussie zijn. Het eerste betreft het op 26 juni 2026 ingediende initiatiefvoorstel Wet Opheffing Derdenbeslagen Gelden en Geldvorderingen Openbare dienst. Daarnaast circuleert een ontwerp tot wijziging van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering dat nog verdergaande beperkingen op beslaglegging bevat.

Volgens de VSB is het uitgangspunt begrijpelijk. Geld dat noodzakelijk is voor gezondheidszorg, onderwijs, veiligheid en andere essentiële overheidstaken mag niet zonder meer worden weggetrokken door beslaglegging. Maar bescherming van de openbare dienst mag niet omslaan in een algemene immuniteit van de Staat.

Het initiatiefvoorstel beoogt alle derdenbeslagen op banktegoeden en andere geldvorderingen van de Republiek Suriname op te heffen. Ook dividenden en royalty’s die de Staat toekomen, vallen hieronder. Banken en andere derden zouden de beslagen middelen na de inwerkingtreding onmiddellijk aan de Staat moeten afstaan.

De tweede ontwerptekst gaat aanzienlijk verder. Daarin worden onder meer middelen bij de Centrale Bank van Suriname, belastinginkomsten, bepaalde fiscale vorderingen, geleende staatsmiddelen, staatsaandelen en royalty’s uit de mijnbouw onder een beslagverbod gebracht. Ook staatsgoederen die noodzakelijk zijn voor het functioneren van het overheidsapparaat zouden worden beschermd. Daarmee wordt volgens de VSB niet alleen voorkomen dat essentiële publieke voorzieningen worden verstoord, maar ook de toekomstige verhaalpositie van schuldeisers wordt aanzienlijk verkleind.

De VSB maakt zich vooral zorgen over de voorgestelde algemene opheffing van reeds gelegde beslagen. Volgens de memories van toelichting gaat het om ruim tweehonderd niet-opgeheven beslagen met een geschatte waarde van meer dan SRD 500 miljoen. Dat sommige dossiers mogelijk tientallen jaren oud zijn en dat beslagleggers of gemachtigden niet meer traceerbaar zijn, is volgens de VSB een serieus administratief probleem. Maar dat probleem rechtvaardigt niet automatisch dat ook actieve en traceerbare schuldeisers hun juridische positie verliezen.

De organisatie vindt dat onderscheid moet worden gemaakt tussen oude, feitelijk inactieve beslagen en zaken waarin nog wordt geprocedeerd. Hetzelfde geldt voor conservatoire en executoriale beslagen en voor vorderingen die wel of niet door een rechterlijk vonnis zijn vastgesteld. Een collectieve wettelijke ingreep maakt volgens de VSB onvoldoende ruimte voor dergelijke verschillen.

De kern van het probleem ligt volgens de ondernemersorganisatie bij de betekenis van een rechterlijke uitspraak. Burgers en ondernemingen kunnen hun geschil met de overheid aan de rechter voorleggen en uiteindelijk gelijk krijgen. Maar wanneer vervolgens nauwelijks mogelijkheden bestaan om de uitspraak daadwerkelijk ten uitvoer te leggen, blijft de rechtsbescherming grotendeels theoretisch.

De VSB wijst erop dat de Grondwet toegang tot de rechter en bescherming van eigendom waarborgt. Effectieve rechtsbescherming betekent volgens haar daarom niet alleen dat iemand een zaak mag aanspannen, maar ook dat een verkregen uitspraak daadwerkelijk betekenis heeft. Een beslagverbod kan volgens de VSB gerechtvaardigd zijn wanneer het strikt wordt beperkt tot middelen die aantoonbaar noodzakelijk zijn voor essentiële publieke taken. Een vrijwel algemene bescherming van staatsgelden en belangrijke inkomstenbronnen gaat volgens de organisatie echter veel verder. Vooral het zonder individuele rechterlijke beoordeling opheffen van bestaande beslagen kan diep ingrijpen in reeds opgebouwde vermogensrechtelijke posities.